İlgisiz bir anneye karşı evlatlık görevim ne olmalı?
প্রশ্নের বিবরণ
"Hocam ben üniversite sınavına hazırlanan biriyim. Annemle babam ayrı ve ben mecburen annemle yaşıyorum. Babamla ayrıldıktan sonra annemin psikolojisi bozuldu ama benimkini de olumsuz etkiliyor. Annemle aramızda hiç anne-kız ilişkisi olmadı.
Annem, babamla evlenmiş ama kendi ailesini hiç bırakamamış. Bir derdi olursa onlara anlatır, onların derdini dinler, onlarla güler. Babamla ayrılmalarının en büyük sebebi buydu zaten. Annem için öncelik sırası hep şöyleydi, kendi ailesi, babam, en son biz çocukları. Hep arka planda kaldık.
Eviyle asla ilgilenmez, her şey ayağına gelsin ister. İstediğini yapınca güler yüz gösterir, yapmadığımızda bizden kötüsü olmaz. O bizi umursamadıkça, ben de ona karşı aynı tavrı sergilemeye başladım. Mecburen ben konuşmaya çalışırdım ama surat asardı. Bir soru sorardım, yüzüme bile bakmaz, cevap vermezdi.
Tesettüre gireli Allah’ın izniyle üç yıl olacak. Küçükken yeterli dini eğitim almadım. Tesettürü biliyordum ama neden girilmesi gerektiğini anlayamıyordum. Sonradan kendi kendime sorgulayarak idrak ettim.
Ailemde tesettürlü biri yok, namaz kılan da yok. Tesettüre girince “pantolonla da olur” dediler. Büyük eşarp taktığımda “teyze gibi oldun” dediler. Elimden geldiğince haramlardan, günahlardan uzak durmaya çalışıyorum. İyilik yapmaya da çalışıyorum Allah’ın izniyle.
Ama içimde bir korku var. Anneme karşı bazen sabrım kalmıyor. Kötü söz söylememeye çalışıyorum, tartışacağımızı hissettiğimde uzaklaşıyorum ama yine de kötü davranıyor gibi hissediyorum. Bu durumdan içim hiç rahat değil.
Bazen düşünüyorum: Bir anne, evladını çıkarları için severmiş gibi yapar mı? Size anlatamadığım başka şeyler de var maalesef. Annemden ayrı yaşamaya kalksam bu sefer benimle tamamen iletişimi kesebilir.
Özetle sormak istediğim üç şey var hocam:
Küçüklüğümden itibaren yapmam gerekenleri yapmadığım için günaha girmiş miyimdir?
Anneme karşı nasıl davranmalıyım?
Bana bu süreçte ne tavsiye edersiniz?"
Açıklama
Değerli Müslüman, anne evlat ilişkisi İslam'da çok kıymetli ve hassas bir konudur. Anneye karşı görevler, hem dünya hem ahiret mutluluğu için önem taşır. Ancak zor ve kırgın ilişkilerde nasıl davranılması gerektiği de İslam'ın merhamet ve hikmet prensipleriyle açıklanır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre anneye karşı saygı, sevgi ve iyilik etmek farzdır. Anneye kötü davranmak, söz söylemek veya ona zarar vermek haramdır. Ancak anne ilgisiz veya zor davranıyorsa, evlat sabırlı olmalı, kötü sözden kaçınmalı ve mümkün olduğunca iyi davranmaya devam etmelidir. Anneyle iletişim zorlaşırsa, mesafeyi koruyarak saygıyı sürdürmek gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne babaya iyilik etmek emredilmiştir:
"Rabbin, sadece O'na ibadet etmenizi ve anne babaya iyilik yapmanızı emretti." (Lokman, 31:14)
Hz. Peygamber (sav) de anne hakkında şöyle buyurmuştur:
"Cennet annelerin ayakları altındadır." (Nesai)
Sabır ve güzel ahlak ise birçok ayette teşvik edilmiştir:
"Sabır ve namazla yardım isteyin. Şüphesiz namaz, müminler üzerine vakitleri belirlenmiş bir farzdır." (Bakara, 2:45)
Detaylı Açıklama
Kardeşim, geçmişte anneye karşı yapmadığınız iyilikler için Allah’ın rahmeti geniştir. Bilmeden veya imkân bulamadan yapılmayan ibadet ve görevler, niyet ve samimiyetle telafi edilebilir. Önemli olan şimdi ve gelecekte anneye karşı sorumluluğunuzu yerine getirmeye çalışmaktır.
Annenizin ilgisizliği ve zor tavırları sizi üzse de, ona karşı sabırlı olmak, kötü söz söylememek ve mümkünse dua etmek en doğru yoldur. Tartışmalardan kaçınmanız, gerektiğinde mesafe koymanız, ancak saygı ve nezaketi elden bırakmamanız gerekir. Bu, hem sizin ruh sağlığınız hem de anne ile aranızdaki bağı korumanız için önemlidir.
İslam, aile bağlarını korumayı emrederken, zorluklarda da kolaylık sağlamayı öğütler. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız." hadisi bu duruma rehberlik eder. Annenizle iletişim koparsa bile, onun hakkını gözetmek ve dua etmek sizin sorumluluğunuzdadır.
Tesettür ve ibadetlerinizdeki samimiyetiniz çok kıymetlidir. Bu süreçte Allah’a yönelmek, sabır ve dua ile desteklenmelidir. Manevi destek için çevrenizde güvenilir bir hocaya veya psikolojik destek alabileceğiniz bir uzmana başvurmanız da faydalı olabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de anneye iyilik yapmayı farz kabul eder. Bazı görüşlerde, anne evlada kötü davranıyorsa evladın kendini koruması ve mesafe koyması caiz görülür. Ancak bu mesafe bile saygı ve dua ile korunmalıdır.
Sonuç
Geçmişte yapamadıklarınız için Allah’ın rahmetine güvenin, şimdi anneye karşı sabırlı ve saygılı olun. Kötü sözden kaçının, gerektiğinde mesafe koyun ama dua etmeyi ihmal etmeyin. Manevi ve psikolojik destek almaktan çekinmeyin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
