İki Aylık Paranın Zekatı
Butiran Soalan
"Esselamu Aleykum. Kıymetli fikirleriniz benim için önem arz etmektedir. 15 ay önce 100 000 TL peşinat vererek Kiptaş'tan bir daire aldım. 70 000 TL'de katılım bankasından vadeli kredi kullandım. Bu daireyi almaktaki amacım hem oturabileceğim hem de yatırımlık bir daire olması idi. Kura sonucu iyi konumlu bir daire çıktı kısmetimize şerefiye farkını da ödedikten sonra daireyi 232 000 TL'ye sattım. Katılım bankasına olan borcumu da kapattıktan sonra elimde 180 000 TL nakit para kaldı. Bu nakit 2 aydır elimde. Şimdi bu paraya zekat düşer mi? Elimdeki para 1 yıl bende bekledikten sonra zekat düşer diye biliyorum. Düşecekse bile 1 yıl önceki param üzerinden mi yoksa şu an elimde olan para üzerinden mi hesap edeceğim? Ayrıca şu an kiradayım, dairem yok. 21000 TL'de araba için borcum var. Bu konuda beni aydınlatırsanız sevinirim. Allah razı olsun."
Açıklama
Değerli Müslüman, zekat İslam'da malın belirli bir süre (nisab ve yıl) üzerinden temizlenmesi ve paylaşılmasıdır. Zekatın hesaplanması için malın üzerinden bir yıl geçmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, nakit para ve benzeri ticari mallar üzerinden zekat, malın elinizde tam bir yıl (hid yıl) kaldıktan sonra ve nisab miktarına ulaşmışsa düşer. Yani, elinizdeki 180.000 TL'nin üzerinden 1 yıl geçmeden zekat farz olmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekatın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Mallarınız arasında belirli bir hakkı fakirlere verin; eğer (onları) sevseniz de bu, Allah katında sizin için daha hayırlıdır.” (Bakara, 2:267)
Hadislerde de malın üzerinden bir yıl geçmesi gerektiği belirtilmiştir:
“Zekat, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farz olur.” (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
Sizin durumunuzda, 180.000 TL nakit para 2 aydır elinizde bulunuyor. Bu paranın üzerinden henüz 1 yıl geçmediği için zekat farz değildir. Zekat, malın üzerinden 1 yıl geçtikten sonra ve nisab miktarına ulaşmışsa hesaplanır. Nisab, yaklaşık 85 gram altın miktarına eşittir ve güncel altın fiyatına göre hesaplanır. Günümüzde bu miktar yaklaşık 50.000 TL civarındadır, dolayısıyla 180.000 TL zekat nisabını aşmaktadır.
Zekat hesaplaması yapılırken, elinizdeki malın üzerinden 1 yıl geçmesi esas alınır. Yani 1 yıl önceki paranız değil, her yıl elinizde bulunan malın üzerinden ayrı ayrı hesap yapılır. Bu nedenle, 2 ay önce elinize geçen 180.000 TL için 10 ay daha beklemeniz gerekir.
Arabanız için olan 21.000 TL borç ise, zekat hesaplamasında borç olarak düşülür. Yani toplam malınızdan borçlarınız çıkarılır. Ancak burada önemli olan, borcun ödeme zamanı ve şartlarıdır. Eğer borç kısa vadeli ve ödenmesi zorunlu ise, toplam maldan düşülür.
Kirada olmanız ve dairenizin olmaması zekat açısından mal durumunuzu değiştirmez. Önemli olan elinizde bulunan mal ve borçların durumu ve üzerinden geçen süredir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde zekat, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farz olur. Malikî ve Hanbeli mezheplerinde de bu konuda büyük fark yoktur. Ancak bazı alimler, ticaret mallarında farklı hesaplama yöntemleri önerebilirler, fakat genel kabul malın üzerinden bir yıl geçmesidir.
Sonuç
Özetle, 180.000 TL nakit paranın üzerinden 1 yıl geçmeden zekat farz olmaz. Borçlarınız toplam maldan düşülür. Elinizdeki paranın üzerinden tam 1 yıl geçtikten sonra ve nisab miktarına ulaşmışsa, %2,5 oranında zekat vermeniz gerekir. Bu süreçte borçlarınızı da dikkate alarak hesaplama yapınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
