İçinde Haram İçerik Bulunduran Aşıyı Yapmak, Yaptırmak Caiz Midir?
Savol tafsilotlari
"Selamünaleyküm Hocam Bir hemşirelik öğrencisi olarak aşılar konusunda tereddütlerim var. Gimdes' ten okuduğum yazılar ile aldığım eğitim birbiriyle çelişiyor. Ayrıca şuanda ülkemizde ciddi bir kızamık salgını beklendiğini staj gördüğüm yerdeki hemşirelerden öğrendim. Ben de daha önce kızamık geçirmediğim ve aşı olmadığım için koruyuculuğumun olmayacağını ve aşı olmam gerektiğini söylediler. İmanımız gereği şunu biliyoruz; şifayı da sağlığı da veren Allah’tır. Aynı zamanda şunu da biliyoruz ki Allah bizden tevekkül etmemizi istiyor. Şimdi ben burada ne yapmalıyım, içinde helal olmayan malzemenin olduğunu bildiğim aşıyı yaptırmam doğru olur mu? Eğer yaptırmamamız gerekiyorsa bir hemşire olarak ilerde başka ailelerin çocuklarını da yapmam gerekecek. Sadece aşılar değil maalesef ilaçlar da aynı şekilde birçok helal olmayan maddeden üretiliyor. Burada bir Müslümanın, hemşire olarak tutumu ne olmalı?
Cevabınızı merakla bekliyorum. Sizden ve tüm Ümmeti Muhammed’den Allah razı olsun İnşallah."
Açıklama
İçinde haram içerik bulunan aşıların kullanımı, İslam hukukunda sağlık ve korunma amacıyla değerlendirilen önemli bir meseledir. Bu konuda hem bireysel hem de mesleki sorumluluklar göz önünde bulundurulmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, içinde haram madde bulunan ancak zaruret halinde ve helal alternatifi bulunmayan aşıların kullanılması caizdir. Çünkü sağlık ve hayat korunması, İslam'da çok önemli bir amaçtır. Aşı yaptırmak, hem kendinizi hem toplumunuzu korumak için farz-ı kifayedir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de sağlık ve korunma ile ilgili ayetler bu konuda yol göstericidir:
"Ve kendinizi ve ailenizi, yakıtı insanlar ve taşlar olan ateşten koruyun." (Enfal, 8/16)
"Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez." (Bakara, 2/185)
Hz. Peygamber (sav) de hastalıklardan korunmak için tedavi aramayı teşvik etmiştir:
"Her hastalığın bir devası vardır. Eğer doğru tedavi uygulanırsa hastalık iyileşir." (Buhari, Tıb 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, sağlık ve hastalıktan korunma konusunda İslam, tedbir almayı ve tevekkül etmeyi birlikte emreder. Aşılar, bulaşıcı hastalıklara karşı koruma sağlar ve toplum sağlığını korumada önemli araçlardır. İçinde haram madde bulunması, eğer helal alternatifi yoksa ve zaruret varsa, İslam hukuku açısından müsaade edilir. Çünkü İslam'da zaruretler haramı mübah kılar.
Ülkemizde kızamık gibi salgın hastalıkların yayılması riski varken, aşı yaptırmamak hem kendiniz hem de toplum için tehlikelidir. Hemşirelik mesleğinizde ise hastaların sağlığını korumak önceliklidir. Mümkünse helal sertifikalı aşılar tercih edilmelidir, ancak bulunmadığında zaruret hükmü geçerlidir.
İlaçlarda da benzer durum geçerlidir. Helal olmayan maddeler içeren ilaçlar zaruret halinde kullanılabilir. Bu, İslam'ın kolaylık ve merhamet prensipleriyle uyumludur. Allah, kullarından zorluk istemez, kolaylık ister.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, zaruret halinde haram maddeler içeren ilaç ve aşıların kullanımı caiz görülür. Ancak mümkünse helal olanın tercih edilmesi tavsiye edilir. Bazı çağdaş alimler de bu görüşü desteklemekte, özellikle salgın hastalıklar karşısında aşı yaptırmanın farz-ı kifaye olduğunu belirtmektedir.
Sonuç
İçinde haram madde bulunan aşıları, helal alternatifi yoksa ve sağlık için zaruret varsa yaptırmak caizdir ve toplum sağlığı için önemlidir. Hemşire olarak mesleki sorumluluğunuz da hastaların sağlığını korumaktır. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
