İçimizden geçirdiğimiz bir şey adak yerine geçer mi?
Fragedetails
"Hocam uzun süredir iş kurmak istiyordum. Arkadaşlar ile muhabbet ederken iş kurunca bir hayvan kesip arkadaşlar ile hep beraber yemeyi içimden geçirmiştim. Allah’ın izni ile işimi kurdum, şimdi ben bir hayvan alıp kesecekken bir kaç tane hoca o artık adak oldu sen ve durumu iyi olan arkadaşların yiyemez dedi. Bu durum ile ilgili sizden bilgi alabilir miyim?"
Açıklama
Adak, Allah’a belli bir işi yapma veya yapmama karşılığı verilen bir söz veya niyettir. İçimizden geçirdiğimiz, yani sadece kalpten geçen düşünceler adak hükmü taşımaz.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, adak ancak açıkça sözle veya fiilen ifade edilen, yani dile getirilen bir niyetle yapılır. Sadece kalpten geçirdiğiniz bir düşünce veya niyet adak hükmü doğurmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adakla ilgili açık hüküm bulunmakla birlikte, niyetin açıkça ifade edilmesi esastır:
“Allah’a adaklarınızı yerine getirin.” (Bakara, 2/177)
Hadislerde de adak için niyetin açıkça ifade edilmesi gerektiği vurgulanır:
“Adak, ancak sözle veya fiilen yapılır.” (İbn Mace)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, içinden geçirdiğiniz bir düşünce veya niyet, adak hükmü doğurmaz. Adak, kişinin belli bir şeyi Allah rızası için yapacağına dair açıkça söz vermesi veya niyetini açıklamasıyla geçerlidir. İş kurduğunuzda, "İşim kurulduktan sonra bir hayvan keseceğim" diye açıkça ifade etmediyseniz, sadece kalpten geçirdiğiniz bu düşünce adak hükmünde değildir. Dolayısıyla, o hayvanı kesip arkadaşlarınızla yemenizde bir sakınca yoktur. Ancak adak niyetiyle kesilen hayvanlar, adak adabı gereği fakirlere dağıtılır veya ihtiyaç sahiplerine verilirse daha faziletli olur.
Arkadaşlarınızın söyledikleri, adak niyetiyle kesilen hayvanların tüketimiyle ilgilidir; eğer adak niyetiyle kesilmişse, sadece ihtiyaç sahiplerine verilmesi veya belirli kurallara uyulması gerekir. Fakat sizin durumunuzda, niyet sadece kalpten geçtiği için adak hükmü doğmaz ve hayvanı yiyebilirsiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, adak için niyetin açıkça ifade edilmesi şarttır. Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de kalpten geçirme adak sayılmaz. Bazı alimler, adak niyetinin kesin ve açık olması gerektiğini vurgular.
Sonuç
Özetle, sadece içinden geçirdiğiniz bir düşünce adak hükmü doğurmaz. İşinizi kurduktan sonra keseceğiniz hayvanı arkadaşlarınızla yiyebilirsiniz. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
