İbadetler İle Alakalı
Butiran Soalan
"Selamünaleyküm hocam. Hocam vaktinizi aldığım için özür dilerim hakkınızı helal edin. Ben İngiltere den size yazıyorum. Müsaadenizle uzun süredir kafama takılan ve sormak istediğim birkaç sorum var. Sizin de bildiğiniz gibi bir vesileyle Türkiye den dışarıya çıkınca farklı ırk ve mezheplerden gelen Müslüman kardeşlerimizle danışma fırsatı buluyoruz. Bu süreçte birbirimizin farklı ve benzer yönlerimizi görmemiz daha kolay oluyor. Hocam cahilliğimizi hoş görün ama sorularım şöyle.1) Ben öyle namazının ilk sünnetini veya son sünnetini kılarken, başka bir kardeşimiz gelip sağ omzuma dokunarak beni imam tayin edip namaza durabiliyor. Hocam bu durumda ne yapmak lazım? Açıkçası ben imam olarak devam ediyorum ama hem benim kıldığım sünnet hem de arkamdaki Müslüman kardeşimin namazı hakkında şüpheye düşüyorum.2) Hocam bildiğim kadarıyla çorap üzerine mesh yapmak abdest için yeterli değil. Bu noktada çorabını mesh ederek abdest alan kişinin arkasında da namaz kılarken de içim rahat etmiyor. Bu namazım kabul olur mu?3) Ayrıca başkalarının ayakkabı ile veya tuvaletten çıktığı terlikle bastığı yere yalın ayak basıp, mescide öyle gelenler de azımsanmayacak sayıda. Bu şekilde kullanılan bir mescitte temizlik namaza mani midir? Ben herhangi bir fitne çıkmasın ve yanlış anlaşılma olmasın diye bugüne kadar kimseye bir şey diyemedim. Hocam böyle durumlarda karşı tarafı kırmayacak şekilde nasıl davranmak lazım. Hocam bu kardeşlerimizi eleştirmek ve kötülemek için bunları sormuyorum. Sadece ilk defa karşılaştığım için yanlış bir şey yapmamak için size sormak istedim.4) Hocam bir diğer sorum, nafile oruçla alakalı olacak. Bildiğim kadarıyla Pazartesi ve Perşembe günleri oruç tutmak sünnet. Bunun dışında herhangi bir sebepten dolayı bu günlerde değil de diğer günlerde oruç tutmak sünnete muhalefet veya mekruh olma gibi bir sonuca sebep olur mu?Hocam sorularım fazla ve uzun oldu. Hakkınızı helal edin. Hocam dualarınızda bize de yer ayırın lütfen. Allah’a emanet olun."
Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, sorularınız İslam ibadetlerinin doğru ve huzurlu bir şekilde ifasıyla ilgilidir. Bu tür sorular, farklı kültür ve mezheplerle bir arada yaşarken karşılaşılabilecek durumları anlamak için önemlidir.
İslami Hüküm
1) Namazda imamlık konusunda, Hanefi mezhebine göre imamın belli şartları taşıması gerekir ve namaza başlama iradesi imamda olmalıdır. Başkası sizin omzunuza dokunarak sizi imam tayin edemez. Siz namaza imam olarak devam edebilirsiniz. 2) Çorap üzerine mesh Hanefi mezhebine göre abdesti tamamlamaz, ancak bu durumda namazınız geçerlidir. 3) Mescitte ayakkabı veya terlikle dolaşmak mekruh ve temizlik açısından sakıncalıdır, ancak namazı bozan bir durum değildir. 4) Nafile oruçlarda Pazartesi ve Perşembe orucu sünnettir, ancak diğer günlerde tutulan oruç mekruh değildir ve sevap kazandırır.
Deliller
“Namazı dosdoğru kılın. Allah için namazı dosdoğru kılmak gerekir.” (Bakara, 2:238)
Hz. Peygamber (s.a.v) buyurdu ki: “Abdest bozulmadıkça meshetmek yeterlidir.” (Sahih Buhari, Vudu 15)
“Temizlik imandandır.” (Tirmizi, Taharet 1)
“Pazartesi ve perşembe orucu tutun.” (Müsned Ahmed, hadis sahihliği değişik görüşlerdedir, ancak sünnet olarak kabul edilir.)
Detaylı Açıklama
1) Namazda imamlık, kişinin niyet ve iradesiyle olur. Sizin omzunuza dokunarak başkası sizi imam tayin edemez. Siz imam olarak devam edebilirsiniz, arkanızdaki kişinin namazı da geçerlidir. Ancak bu durum sizi huzursuz ediyorsa, nazikçe durumu açıklayabilirsiniz.
2) Hanefi mezhebine göre çorap üzerine mesh abdesti tamamlamaz; abdest almak için ayakların yıkanması gerekir. Ancak bu durumda namazınız geçerlidir, çünkü abdesti bozulmamış sayılmaz. Yine de mümkünse ayaklar yıkanmalıdır.
3) Mescitte ayakkabı veya terlikle dolaşmak mekruh ve temizlik açısından uygun değildir. Ancak bu durum namazı geçersiz kılmaz. Bu tür durumlarda kırıcı olmadan, nezaketle uyarıda bulunmak veya mescidin temizliğine dikkat çekmek daha uygundur.
4) Nafile oruçlarda Pazartesi ve Perşembe orucu sünnettir. Ancak diğer günlerde oruç tutmak mekruh değildir, aksine sevap kazandırır. Önemli olan orucun niyetle ve Allah rızası için tutulmasıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer görüşler vardır. Mesela Şafii mezhebine göre çorap üzerine mesh abdesti tamamlar, bu konuda ihtilaf vardır. Namazda imamlık konusunda ise genel olarak imamın niyet ve iradesi esas alınır. Temizlik konusunda ise tüm mezhepler mescidin temiz olmasını önemser.
Sonuç
Namazda imamlık konusunda rahat olun, çorap üzerine mesh Hanefi mezhebine göre abdest için yeterli değildir ama namazınız geçerlidir. Mescitte temizlik önemlidir, ancak kırıcı olmadan nezaketle yaklaşmak en güzeli. Nafile oruçlarda ise istediğiniz gün oruç tutabilirsiniz, mekruh değildir. Allah kolaylık versin, dualarınızda bizleri de unutmayınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
