Herkese indirim yapmamak ve eşi çalıştırmak hk.
جزئیات سؤال
"Hocam ben kreş işletmekteyim ve velilerden kayıt olurken indirim isteyenlere indirim yapıyorum ama sözünü etmeyenlere indirim uygulamadan kayıt yapıyorum. Bunun bir vebali var mıdır? Bir de hocam eşim burada öğretmenlik yapıyor, ben ise fatura, vergi, bakanlık gibi işleriyle uğraşıyorum. İşin büyük kısmı onun üzerinde çünkü çalışanlar da hep kadın ve velilerin çoğu da zaten kadın. Ben pek oraya uğramıyorum. Eşimin işi bu şekilde yüklenmesinden dolayı bana bir vebali olur mu?"
Açıklama
Kreş işletmeciliğinde indirim uygulamaları ve eşin çalışma durumu, iş ahlakı ve sorumluluk açısından değerlendirilmesi gereken konulardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, herkese aynı şartlarda hizmet sunmak esastır. İndirim yapmak, eğer adalet ve hakkaniyet çerçevesinde ise caizdir. Ancak, bazı velilere indirim yapıp bazılarının hakkını zedelemek veya haksızlık yapmak uygun değildir. Eşin kreşte çalışması ise, onun rızası ve uygun şartlar sağlandığı sürece helaldir ve işletmenin yükünü paylaşması vebal oluşturmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve hakkaniyetle ilgili ayetler bu konuda rehberlik eder:
"Ey iman edenler! Allah için hakkı ayakta tutan, adaletle şahitlik eden kimseler olun." (Nisa, 4/135)
"İyilik ve takva üzere yardımlaşın, günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın." (Maide, 5/2)
Hz. Peygamber (s.a.v) de adalet ve eşit davranmayı öğütlemiştir:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari, Rikak 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, indirim uygulamalarınızda temel prensip adalet ve hakkaniyettir. Eğer indirim, ihtiyaç sahibi veya özel durumdaki velilere yapılmakta ve bu durum açıkça belirtiliyorsa, bu bir iyilik ve sosyal destek olur. Ancak bazı velilere indirim yapıp diğerlerini habersiz bırakmak veya bunu gizlemek, hakkaniyeti zedeler ve hoş karşılanmaz. Bu nedenle indirim politikalarınızı şeffaf ve adil şekilde belirlemeniz önemlidir.
Eşinizin kreşte öğretmen olarak çalışması, onun rızası ve uygun çalışma şartları sağlandığı sürece İslam açısından bir sorun teşkil etmez. Aksine, aile içi sorumlulukların paylaşılması ve helal kazanç için çalışması teşvik edilir. Siz de idari ve mali işlerle ilgilenerek işin yükünü paylaşıyorsunuz. Bu durumda birbirinize karşı vebaliniz olmaz, bilakis helal kazanç ve aile dayanışmasıdır.
İş yerinde çalışanların çoğunun kadın olması ve velilerin de kadın olması, eşinizin orada bulunmasını kolaylaştırabilir ve ortamın düzenli işlemesine katkı sağlar. Ancak eşinizin çalışma şartlarının İslam ahlakına uygun olması, mahremiyet ve tesettür kurallarına dikkat edilmesi önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak adalet ve hakkaniyet prensibini ön planda tutar. Bazı görüşlerde, ticari işlerde müşterilere eşit davranmanın önemi vurgulanır. Eşin iş yerinde çalışması konusunda da benzer şekilde aile içi dayanışma ve helal kazanç açısından olumlu değerlendirilir.
Sonuç
İndirimlerde adil ve şeffaf olun, haksızlık yapmaktan kaçının. Eşinizin kreşte çalışması helal ve uygun şartlarda ise vebal oluşturmaz. İşlerinizi kolaylaştırarak hakkaniyetle yürütmeniz en güzeli olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
