Helalliğinden emin olunmayan para fakire verilebilir mi?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam eşim ticaretle uğraştığı için bazı alışverişleri kredi kartıyla çekerek yapılıyor. Ben ayda bir kez kaza belaların defi için sadaka çıkarıyorum ama kendim çalışmadığım için ondan alıyorum. Yani evde sadaka verme görevi bende diyebilirim. Aklıma takılan ise helalliğinden yüzde yüz emin olmadığım bir parayla sadaka, fitre veya fidye verilebilir mi?"
Açıklama
Helalliğinden emin olunmayan parayla sadaka, fitre veya fidye vermek konusu, İslam'da malın temizliği ve helalliği açısından önem taşır. Bu tür ibadetlerde kullanılan malın helal olması, ibadetin kabulü açısından esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sadaka, fitre veya fidye gibi ibadetlerde verilen malın helal olması gerekir. Helalliğinden şüphe duyulan veya haram kaynaklı mal ile sadaka vermek mekruh veya caiz değildir. Ancak, malın helalliği konusunda kesin bir bilgi yoksa ve kişi samimi olarak helal olduğunu düşünüyorsa, bu durumda vermek caiz olabilir. Fakat mümkünse helal olduğundan emin olunan mal kullanılması daha uygundur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, malın temiz ve helal olmasını emreder:
"Ey iman edenler! Kendinize verdiğiniz sözleri yerine getirin ve Allah için şahitlik eden kimseler olarak adaletle şahitlik edin. Bir topluluğa olan kin, sizi adaletsizliğe itmesin. Adil olun, bu takvaya daha uygundur." (Maide, 5/8)
Hz. Peygamber (sav) de malın temizliğine dikkat çekmiştir:
"Allah, ancak temiz olanı kabul eder." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, eşinizin ticaretinde kredi kartıyla yapılan alışverişlerde malın helalliği, alışverişin niteliğine ve malın kaynağına bağlıdır. Eğer alışveriş helal olan şeyler için yapılıyorsa ve faiz, hile gibi haram unsurlar yoksa, bu paranın helalliği kabul edilir. Sadaka verirken, malın haram kaynaklardan olmadığından emin olmak önemlidir. Ancak, ev ekonomisinde ortak para kullanımı ve eşinizin ticaretinden elde edilen gelirle sadaka vermeniz, helal olduğu sürece caizdir.
Eğer helalliğinden şüphe duyulan bir para varsa, mümkünse o parayla sadaka vermekten kaçınmak ve helal olduğundan emin olunan parayı tercih etmek daha uygundur. Sadaka verirken niyetin samimiyeti ve malın helalliği ibadetin kabulü için önemlidir. Ayrıca, helal mal kazanmak için eşinizin ticaretinde dikkatli olması, faiz ve hileden kaçınması gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak malın helal olması esastır. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de haram mal ile sadaka vermek caiz görülmez. Malın helalliği konusunda şüphe varsa, sadaka vermekten kaçınmak tavsiye edilir. Ancak zorunlu durumlarda ve kişinin samimiyetinde, helal olduğuna kanaat getirdiği mal ile sadaka vermesi mübah sayılır.
Sonuç
Helalliğinden emin olunmayan parayla sadaka vermekten mümkün olduğunca kaçının. Eşinizin ticaretinden elde edilen gelir helal ise, o parayla sadaka vermeniz caizdir. Helal mal kullanmaya özen gösteriniz, böylece ibadetinizin kabulü ve bereketi artar.