Hayat sigortası şartıyla verilen faizsiz ihtiyaç kredisi caiz midir?
Detail Pertanyaan
"Hocam, bankalar, yeni müşterilere özel olarak "faizsiz ihtiyaç kredisi" adı altında kredi vermektedir. Ancak bu krediyi kullanabilmek için hayat sigortası yaptırılması zorunlu tutulmaktadır. Örneğin, 20.000 TL kredi çekildiğinde altı ay vade ile aynı miktar geri ödenmekte, fakat 233,57 TL hayat sigortası primi kesilmektedir. Vade süresi üç ay olduğunda ise sigorta primi daha düşük olmaktadır.
Bu durumda alınan kredi gerçekten faizsiz sayılır mı? Sigorta primi adı altında alınan bu kesinti, faize girer mi? Bu tür bir krediyi kullanmak dinen uygun mudur?"
Açıklama
Faizsiz ihtiyaç kredisi adı altında verilen ve hayat sigortası primi kesilen uygulamanın İslami açıdan değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu tür işlemlerde esas olan, alınan ücretin faize girip girmediğidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eğer hayat sigortası primi, kredi ile bağlantılı olarak zorunlu tutuluyor ve bu prim kredinin maliyetine ekleniyorsa, bu durum faize yakın bir uygulama olarak değerlendirilir ve caiz olmaz. Çünkü bu prim, kredinin geri ödenen miktarını artırmakta ve aslında faiz yerine geçen bir ücret niteliği taşımaktadır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir..." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpa ile, hurma hurma ile, tuz tuz ile aynı miktarda ve aynı zamanda takas edilmedikçe faiz haramdır." (Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Günümüzde bankalar, faiz yasağı nedeniyle doğrudan faiz almamak için çeşitli yöntemler geliştirmektedir. Bunlardan biri de hayat sigortası primini zorunlu tutmaktır. Ancak bu prim, kredinin maliyetini artırıyorsa, yani müşteri bu prim nedeniyle daha fazla ödeme yapıyorsa, bu durum aslında faizsiz kredi adı altında faizli işlem yapmaya benzer. Hanefi mezhebine göre, kredi karşılığında alınan her türlü fazlalık, faiz hükmündedir.
Hayat sigortası, bireyin vefatı halinde borcun ödenmesini garanti altına almak amacıyla yapılabilir ve bu sigorta gönüllü ise caizdir. Ancak kredi kullanımı şartı ile zorunlu tutulması ve primin kredi maliyetine eklenmesi, faiz yasağını delmek anlamına gelir.
Bu nedenle, Müslümanların bu tür uygulamalardan kaçınmaları, mümkünse faizsiz ve sigorta şartı olmayan alternatif finansman yollarını tercih etmeleri tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler hakimdir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de kredi karşılığında fazlalık almak faiz olarak kabul edilir. Ancak bazı çağdaş İslam finans kurumları, hayat sigortasını kredi ile doğrudan ilişkilendirmeyip, sigortanın gönüllü ve hizmet karşılığı olduğunu savunabilir. Fakat bu görüşler genellikle tartışmalıdır ve dikkatle değerlendirilmelidir.
Sonuç
Değerli Müslüman, hayat sigortası primi adı altında kredi maliyetinin artırılması, Hanefi mezhebine göre faiz hükmündedir ve caiz değildir. Bu nedenle bu tür kredilerden kaçınmak ve faizsiz, sigortasız alternatif finansman yollarını tercih etmek daha uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.