Hassas mesane hastasının namazı ve ibadetleri nasıl olmalı?
سوال کی تفصیلات
"46 yaşındayım, 10 yıl önce erken menopoza girdim, beraberinde birçok sağlık sorunları da geldi. Elbette hem tıp hem de alternatif tedavilerden gıda takviyelerinden ve en büyük şifacımız Rabbimden ve Kur’an’dan şifa aramalarım devam ediyor. Sorum şu; tıbben hassas mesane denilen bir hastalığım var, bir bardak su dahi içsem (günde) çok sık, en az 10- 15 kez, tuvalete çıkıyorum, abdestim kalmıyor. Kaçırmadığım için Diyanet fetva vermedi. Normal içmem gereken kadar sıvı aldığımda hayatım tam bir işkence, abdest alıp namaza hemen durduğumda dahi sıkıştığımı çok hatırlıyorum. Bir yere gitmek neredeyse azap. Gece 4-5 kez kalkıyorum. Kaza ibadetlerim var, Kur’an’ı okumak istiyorum. Çalışıyorum, sürekli evde değilim, öyle olsa dahi abdest zor geliyor. Ayrıca çok da kuru bir cildim var, sudan kuruyup kaşınıyor. Ayağıma mest giyiyorum, krem sürmeme rağmen kuruluktan canım acıyor. En azından vakitlerde abdest almak caiz mi? Gazdan dolayı Diyanet fetva verdi ama birkaç kez namazda gazlı devam ettim, fakat çok utanıp geçersiz olduğunu düşündüm. Hemen hemen hiç terlemiyorum, tüm sıvı böbreklerden atılıyor, ilaç bir ay sonra heyet raporu ile verilecek (bazı formaliteler gereği) Ama bir bayan doktor arkadaşım, kendisi de bu hastalıkla uğraşıyor, ilacın çok etki etmediğini söyledi. O namaz kılmıyor, benim için namaz ve abdest esas olduğu için diğer sosyal zorluklara aldırış etmiyorum, arkadaşlar çişli deyip bir yerlere gitmek istemiyor. Tekrar edeyim, 1-2 kez dışında hiç kaçırmadım. Dini hükmü konusunda bana yardımcı olur musunuz?"
Açıklama
Hassas mesane hastalığı gibi sağlık sorunları, abdest ve namaz gibi ibadetlerin yerine getirilmesinde zorluklar yaratabilir. Bu durumda İslam hukuku, kolaylık ve rahatsızlıkların giderilmesi prensibine göre hüküm verir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, abdestin bozulması için mutlaka idrar kaçırma gibi sürekli ve kontrol dışı bir durumun olması gerekir. Sık sık tuvalete gitmek, ancak idrar kaçırmamak abdestin bozulmasına sebep olmaz. Bu durumda kişi abdestini korumuş sayılır ve namazlarını geçerli kılar. Ayrıca, mesafenin uzak olması veya abdest almakta zorlanılması halinde, mescidde veya vakit namazlarında abdestin yenilenmesi caizdir. Mest giyme de Hanefi mezhebinde abdest yerine geçer ancak ciltteki kuruluk ve ağrı gibi durumlarda tedbir almak gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kolaylık ve zorlukların kaldırılması emredilmiştir:
“Allah size güçlük vermek istemez, kolaylık ister.” (Bakara, 2/185)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari)
Abdestin bozulması ile ilgili hadislerde ise idrar kaçırmanın abdest bozduğu belirtilmiştir:
“İdrar ve büyük abdest yapan kimse abdest bozulur.” (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, hassas mesane nedeniyle sık sık tuvalete gitmeniz, ancak idrar kaçırmamanız durumunda abdestiniz bozulmaz. Bu nedenle abdestinizi korursunuz ve namazlarınız geçerlidir. Ancak idrar kaçırma olursa abdest bozulur ve yenilenmesi gerekir. Eğer tuvalete gitmek çok zor ve sıkıntı veriyorsa, namaz vakitlerinde abdestinizi yenilemeniz caizdir. Mest giymek Hanefi mezhebine göre abdest yerine geçer, ancak cildinizde kuruluk ve ağrı varsa, krem kullanmaya devam edebilirsiniz. Mestin altına krem sürmek abdestin geçerliliğine engel olmaz. Ayrıca, gazdan dolayı abdestin bozulması konusunda Diyanet fetvası vardır; gaz çıkarmak abdest bozmaz. Bu nedenle namazda gazlı devam etmekte mahzur yoktur, utanmamanız gerekir.
Günlük hayatınızda abdest almakta zorlandığınızda, mümkün olduğunca abdestinizi vakit namazlarından önce yenileyin. İlaç tedaviniz devam ederken, sağlık durumunuzda iyileşme olursa ibadetleriniz daha rahat olur. Kur’an okumak için abdest şart değildir, ancak ruhen temiz olmak önemlidir. Abdest almakta zorlandığınızda, niyet ve kalp temizliği ön plandadır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde idrar kaçırma abdestin bozulmasına sebep olur. Mest giyme Hanefi ve Hanbeli mezheplerinde geçerlidir, Şafii mezhebinde ise mest giyme süresi daha kısadır. Maliki mezhebinde ise mest giyme hükmü daha farklıdır. Ancak genel olarak sağlık sorunlarında kolaylık prensibi önceliklidir.
Sonuç
Sık sık tuvalete gitmeniz abdestinizi bozmaz, idrar kaçırmadığınız sürece namazlarınız geçerlidir. Abdest almakta zorlandığınızda vakit namazlarından önce abdestinizi yenileyebilirsiniz. Mest giymek Hanefi mezhebine göre caizdir ve cilt sorunlarınız için krem kullanmanız ibadetinize engel değildir. Gaz çıkarmak abdest bozmaz, utanmayınız. Sağlığınız için tedavinize devam edin, ibadetlerinizi kolaylaştırmaya çalışın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
