Haramı Helal Görmek
Vraagdetails
"Selamünaleyküm. Hocam çevremizdeki namaz kılıp, oruç tutan bazı kişiler bazen farkında olmadan ayetleri veya hükümleri inkar ediyorlar. Mesela bu devirde faiz haram mı olur? Resmi kurumda başörtüsüne karşıyım gibi cümleler kullanıyorlar ve bu şekilde iman ediyorlar. Ama düşüncelerinin ve söylemlerinin itikadı açıdan sıkıntısını bilmeden bu şekilde düşünüp konuşuyorlar. Hocam bu kişiler bu itikad ile ölürlerse imanları ne durumdadır. Mümin midirler yoksa kafir midirler? Yani hocam cehalet mazeret midir değil midir?"
Açıklama
Değerli Müslüman, haram olan şeyleri helal görmek veya Allah'ın hükümlerini inkâr etmek, İslam itikadı açısından çok ciddi bir meseledir. Bu tür davranışların iman üzerindeki etkisi, kişinin niyeti, bilgisi ve anlayışıyla yakından ilişkilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'ın açıkça haram kıldığı şeyleri bilerek ve isteyerek helal saymak veya iman esaslarını inkâr etmek küfürdür. Ancak cehalet, yani bilmeden veya yanlış bilgiyle hareket etmek, kişinin durumunu değiştirir ve bu durumda kişinin küfürden kurtulması mümkündür. Cehalet, kişinin imanını tamamen ortadan kaldırmaz, ancak doğru bilgiye ulaşması ve tevbe etmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de iman ve küfürle ilgili ayetler bu konuda yol göstericidir:
"Kim Allah'a ve Resûlü'ne karşı gelir, Allah'ın hükmünden başkasını kabul etmezse, işte onlar kâfirlerin ta kendileridir." (Nisa, 4/115)
"Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz; bundan başkasını dilediğine bağışlar. Kim Allah'a ortak koşarsa, büyük bir günah işlemiş olur." (Nisa, 4/48)
Hz. Peygamber (sav) de cehalet sebebiyle yapılan hatalar için şöyle buyurmuştur:
"Her kim cehaletinden dolayı bir hata yaparsa, ona günah yazılmaz." (Buhari, Edeb 79)
Detaylı Açıklama
Günümüzde bazı kimseler, özellikle faiz gibi İslam'da haram olan konularda veya başörtüsü gibi meselelerde farklı görüşler ileri sürmektedir. Bu tür görüşler, eğer Allah'ın açık hükümlerini inkâr etmek veya değiştirmek niyetiyle yapılmışsa, itikadi açıdan tehlikelidir. Ancak çoğu zaman bu tür düşünceler, kişinin bilgi eksikliğinden veya içinde bulunduğu sosyal ve kültürel şartlardan kaynaklanır. Bu durumda kişinin niyeti ve cehaleti göz önünde bulundurulur.
İslam dini, cehalet sebebiyle yapılan hatalarda kişiye kolaylık sağlar. Kişi doğru bilgiye ulaştığında hatasını fark edip tevbe ederse, imanını korumuş olur. Bu nedenle cehalet mazeret sayılır, ancak kişinin öğrenmeye ve doğruyu benimsemeye açık olması gerekir.
İman esaslarını açıkça inkâr eden ve bu konuda ısrar eden kimseler ise, İslam itikadı açısından ciddi bir tehlike altındadır. Ancak bu konuda hüküm vermek sadece Allah'a aittir. Müslümanlar olarak görevimiz, doğru bilgiyi sabırla ve hikmetle anlatmak, insanları aydınlatmaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak cehaletin mazeret sayıldığı görüşündedir. Ancak bazı mezhepler, inkârın şiddetine göre farklı değerlendirmeler yapabilirler. Örneğin, Şafii mezhebi de cehalet sebebiyle yapılan hatalarda kişinin küfürden kurtulabileceğini belirtir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer anlayışlar mevcuttur.
Sonuç
Sonuç olarak, haramı helal görmek veya iman esaslarını inkâr etmek ciddi bir meseledir. Ancak cehalet, kişinin durumunu hafifletir ve doğru bilgiye ulaşmasıyla imanını koruması mümkündür. Bizler, insanları doğru bilgiyle aydınlatmalı, kolaylaştırmalı ve sabırlı olmalıyız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
