Harama ses çıkarmayan memur…
प्रश्न का विवरण
"Hocam çalıştığım iş yerinde devlete bağlı bir eğitim veriyoruz. Eğitime gelenlere devlet harçlık olarak belli bir ücret ödüyor. Ancak iş yerimdeki yönetici eğitime birkaç kişiyi gelmeden geliyor gösteriyor. Onlar kursa gelmeden ücret ve sertifika alacaklar. Bende burada çalıştığım için geliyor olarak evraksal işlemlerini kendim yapmam durumunda kalıyorum. Harama sebebiyet veriyorum. Günaha giriyor muyum işten çıkmam gereklimi lütfen olur musunuz?"
Açıklama
Devlete bağlı bir eğitim kurumunda, kursa katılmayan kişilerin gelmiş gibi gösterilmesi ve bu kişiler adına ücret alınması durumu, İslam hukukunda haram sayılan bir hile ve haksız kazançtır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, böyle bir durumda harama ortak olmak ve haksız kazanca sebebiyet vermek günah teşkil eder. Kardeşim, bu tür bir işleme bilerek ve isteyerek iştirak etmek caiz değildir. Ancak, zorunlu olarak ve mecbur kalınarak yapılması durumunda sorumluluk hafifleyebilir ama tamamen günah ortadan kalkmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haksız kazanç ve yalanla mal elde etmek yasaklanmıştır:
“Yiyin mallarınız arasında haksızlıkla ve insanların haklarına tecavüz ederek değil.” (Bakara, 2/188)
Hz. Peygamber (sav) de yalan ve hileyi şiddetle yasaklamıştır:
“Her yalan, cehennemden bir parça almıştır.” (Tirmizî, Birr, 15)
Detaylı Açıklama
Günümüzde bazı iş yerlerinde böyle usulsüzlükler görülebilir. Senin durumunda, evrakları hazırlamak zorunda kalman, harama ortak olma riskini doğurabilir. Ancak burada önemli olan niyet ve imkanlarındır. Eğer bu işlemleri yapmamak işten çıkarılmana veya daha büyük zararlara yol açacaksa, durumu üstlerinle veya ilgili makamlara bildirmen daha uygun olur. İslam’da zor durumda kalanın günahı hafifler, ancak harama bilerek ve isteyerek ortak olmak caiz değildir.
Bu tür durumlarda, mümkünse durumu yetkili mercilere bildirerek adaletin sağlanmasına katkıda bulunmalısın. Aksi halde, harama ortak olmamak için işten ayrılmak da düşünülebilir, ancak bu ekonomik ve sosyal durumuna göre değerlendirilmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde haram kazanca ortak olmamanın önemine vurgu yapar. Bazı alimler, zorunlu hallerde günahın hafifleyebileceğini belirtir. Ancak genel kanaat, harama bilerek ortak olmamaktır.
Sonuç
Değerli Müslüman, harama sebebiyet veren işlemlere bilerek iştirak etmek günah olur. Mümkünse durumu yetkililere bildir ve harama ortak olmamaya gayret et. Zorunlu ise, niyetini temiz tut ve Allah’tan yardım dile.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.