Haram Kazanan Birinin İkramını Yemek
Savol tafsilotlari
"Selamünaleyküm değerli hocam. Ellerinizden öperim inşallah. Hocam dualar alemi diye yazılmış olan bir kitapçığınızı okudum. Oradaki duanın kabul şartlarıyla ilgili olarak haram lokma diye belirttiğiniz kısma direk harama bulaşmasak ta dolaylı yoldan gelen haramları nasıl engelleriz. Yani mesela kayınpederimin kredi kullanarak pastanesini işlettiğini biliyorum. Buraya gittiğimizde veya oradan bize getirdiği pastaları yememiz veya torunlarına ikram etmesi veya krediyle dükkân çalıştırdığı için evinde de yiyip içmemiz ne kadar doğrudur. Veya eşimiz dostumuzla da tabi ki böyle. Bundaki sınırı nasıl ayarlayabiliriz yol göstermeniz mümkün müdür? Allaha emanet olunuz. Tekrar tüm saygı ve size olan sevgimle ellerinizden öperim."
Açıklama
Haram kazançla elde edilen mal ve ikramların yenilip yenilmeyeceği, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Bu konuda harama bulaşmamak ve helal kazanca dikkat etmek esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, doğrudan haram yollarla elde edilen kazançtan yapılan ikramlar yenilmesi caiz değildir. Ancak, haram kazancın dolaylı etkisiyle elde edilen mal ve hizmetlerde, kişinin harama niyet etmemesi ve helal olanı tercih etme imkanı bulunması önemlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haram kazançla ilgili uyarılar bulunmaktadır:
"Ey iman edenler! Yiyeceklerinizi helal ve temiz olanlardan yeyin." (Bakara, 2/172)
"Allah size, ana-babanıza, yakın akrabalara, yetimlere, yoksullara ve yolda kalmışlara iyilik etmenizi emreder. Allah, yaptıklarınızı hakkıyla bilir." (Nisa, 4/36)
Hadislerde de haram kazançtan kaçınılması öğütlenmiştir:
"Bir lokma haramla kazanılan mal, insanı cehenneme götürür." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, haram kazançla ilgili meselelerde niyet ve bilinç çok önemlidir. Kayınpederinizin kredi kullanarak iş yapması, İslam'da faiz yasağı nedeniyle sakıncalı olabilir. Ancak burada sizin doğrudan haram kazanca ortak olmanız söz konusu değildir. Pastaneden alınan ürünler helal malzemelerle yapılmışsa, o ürünleri yemek caizdir. Çünkü ürünün kendisi helal olabilir, haram kazancın dolaylı etkisi bu durumda hükmü değiştirmez.
Evinizde veya misafirlikte bu tür ikramları kabul etmekte de benzer durum geçerlidir. Kişi harama niyet etmeden, helal olanı tercih ederek ve haramdan uzak durmaya çalışarak hareket etmelidir. Bu konuda hassasiyet göstermek, haram kazançla doğrudan ilişkiyi kesmek için önemlidir.
Yine de mümkünse, helal kazançla iş yapan esnaflardan alışveriş yapmak, haram kazançla dolaylı ilişkiyi azaltmak adına daha uygun olur. Eş ve dostlarla yapılan paylaşımlarda da bu hassasiyet göz önünde bulundurulmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde haram kazançtan kaçınılması gerektiği vurgulanır. Malın helal ve temiz olması esas alınır. Malın haram yolla kazanıldığı kesinleşirse, o maldan yememek gerekir. Ancak dolaylı haram kazançta, malın helal olması durumunda yenmesi caizdir.
Sonuç
Haram kazançla doğrudan ilişkiyi kesmek esastır. Dolaylı haram kazanç etkisi bulunan yerlerde ise niyet ve helal olanı tercih etmek önemlidir. Mümkünse helal kazançla iş yapanlardan alışveriş yaparak haramdan uzak durunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
