Hacca gitmemiş birinin umreye gitmesi doğru mudur?
تفاصيل السؤال
"Hocam annem Kâbe’yi görmek için yanıp tutuşan biri. Uzun zamandır maddi olarak ona yardım edip umre ziyaretini yapması için büyük bir isteğim vardı ancak bu yılın başında, maddi olarak bu sorumluluğu alabilecek konuma geldim. Yani kısaca niyet ettim annemi ve babamı umreye göndermeye. Manevi olarak bana biraz güç versin, beni motive etsin diye de konuyu nişanlıma açtım. Hatta "Senin annenle baban daha önce hiç gittiler mi?" diye sordum (nişanlım ve ailesi Filistin Gazze'li), o da bana "Hayır maalesef, bizim için mümkün değil bu ücreti karşılamak." dedi. O zaman içime bir ateş düştü, "Allah'ım bana yardım et, hepsini birlikte gönderecek parayı biriktirme gücü ver." dedim. Böylelikle niyetim annem, babam ve nişanlımın annesi babası olmuş oldu.
Ancak şu aralar sürekli aklıma haccın farz olduğu, önceliğin hac olması gerektiği fikri geliyor. Ama ne yazık ki bir kişilik hac ücreti, dört kişinin toplam umre ücreti ile aynı. Kaldı ki dört kişilik umre ücretini iki yılda tamamlayabilirim. Şeytan vesvesesi olduğunu da kendime hatırlatmama rağmen, sürekli aklıma "Dört kişilik hac parasını biriktiremezsin, vazgeç bu işten." gibi düşünceler gelip şevkim kırılıyor.
Böyle bir durumda nasıl bir yol izlemeliyim? Hiç hacca gitmemiş birinin umreye gitmesi ne kadar doğru? Hac farz olduğundan dolayı, on yıl da sürse ben niyetimi hac olarak mı yapmalıyım?"
Açıklama
Hac ve umre, İslam'da önemli ibadetlerdir. Hac, mali ve fiziki şartları yerine getiren müminler için farz kılınmıştır. Umre ise sünnettir ve hacdan farklı olarak yıl boyunca yapılabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, haccın farz olması nedeniyle, hac yapma imkanı olan kişinin öncelikle haccı yerine getirmesi gerekir. Ancak umre yapmak da caizdir ve haccın farz olduğu bir durumda umre yapmanın hükmü, haccı ertelemek anlamına gelmez. Hac için gerekli şartlar oluştuğunda, kişi hac ibadetini yapmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haccın farz oluşu açıkça belirtilmiştir:
"Haccı ve umreyi Allah için tamamlayın." (Âl-i İmrân, 3/97)
Hz. Peygamber (sav) de hac ibadetinin önemini şöyle vurgulamıştır:
"İslam beş şey üzerine bina edilmiştir: Allah'tan başka ilah olmadığına ve Muhammed'in O'nun peygamberi olduğuna şehadet etmek, namazı kılmak, zekâtı vermek, Ramazan orucunu tutmak ve gücü yetenler için hacca gitmek." (Buhari, İman, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, hac ibadeti maddi ve manevi olarak büyük bir sorumluluktur ve farz olması sebebiyle önceliklidir. Ancak hac için gereken maddi imkanı hemen sağlayamamak, kişinin umre yapmasına engel değildir. Umre, yıl boyunca yapılabilen sünnet bir ibadettir ve manevi olarak da büyük sevaplar kazandırır. Hac farz olduğu için, imkan oluştuğunda mutlaka yapılmalıdır. Ancak bu imkanı beklerken umre yapmak, kalbi Kâbe'ye yakınlaştırmak ve ibadet şevkini artırmak açısından faydalıdır.
Senin durumunda, dört kişinin umre masraflarını iki yılda tamamlayabilmen, hac için gerekli parayı biriktirmenin zor olduğu anlamına gelmez. Hac parası biriktirilirken umre yapılabilir, bu ikisi birbirini engellemez. Ayrıca, hac ibadeti için maddi ve fiziki şartlar tam olduğunda, ertelememek gerekir. Bu nedenle niyetini hac olarak yapmak ve maddi durumu iyileştirmeye çalışmak en uygun yoldur.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de hacın farz olduğu, umrenin ise sünnet olduğu kabul edilir. Bu mezheplerde de hac önceliklidir. Maliki mezhebinde ise hac ve umrenin hükmü benzerdir ancak hacın farz oluşu konusunda Hanefi mezhebi ile paralel görüşler vardır. Genel olarak tüm mezhepler, haccın farz olduğunu ve imkan varsa öncelikle yapılması gerektiğini belirtir.
Sonuç
Özetle, hac farz olduğu için öncelikle hac yapmaya niyet etmek ve maddi durumu buna göre planlamak gerekir. Ancak umre yapmak da sevaplıdır ve hac için beklerken yapılabilir. Allah kolaylık versin, niyetlerinizi samimiyetle devam ettirin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
