Günah işleyen biriyle ortak olmak, iş yapmak caiz midir?
جزئیات سؤال
"Yılbaşında alkol kullanma alışkanlığı olan, tesettürüne dikkat etmeyen insanlarla arkadaşlığım var. Bir iş kurmak istiyorum her yönü İslam’a uygun olan. Dini yönden çok daha makbul arkadaşlarım da var fakat onlar iş kurmak istemiyor, memuriyet istiyorlar. Çalışmak için bu bahsettiğim olumsuz davranışları olan arkadaşlarımla ortaklık-iş yapmamda bir sakınca var mıdır? Allah inancı olan, oruç tutan ama alkol de alan insanlarla yapacağım iş nedeniyle onların kendi günahlarından ben mesul olur muyum?"
Açıklama
Günah işleyen kişilerle iş ortaklığı yapmak, İslam hukukunda dikkatle değerlendirilmesi gereken bir konudur. Burada esas olan, ortaklık yapılan işin helal olması ve kişinin kendi sorumluluğunu bilmesidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, günah işleyen biriyle ortaklık yapmak, eğer iş tamamen helal ise ve kişinin kendi yaptığı işte günah yoksa, caizdir. Ancak ortaklık yapılan kişinin günahları, kendi iş ve davranışlarından kaynaklanıyorsa, bu durum sizin sorumluluğunuzu doğurmaz. Fakat ortaklık, haram işlere veya günah teşvikine vesile oluyorsa sakıncalıdır.
Deliller
Kur'an ve hadisler, kişinin kendi amellerinden sorumlu olduğunu belirtir:
"Her nefis, sadece kendi kazandığından sorumludur." (Kur'an, En'am Suresi, 6:164)
"Hiçbir günahkâr, başkasının günahını yüklenmez." (Kur'an, Fatir Suresi, 35:18)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, iş hayatında ortaklık kurarken öncelikle işin helal ve İslami kurallara uygun olması gerekir. Ortakların kişisel günahları, örneğin alkol kullanımı veya tesettüre dikkat etmemek, sizin işinizin helal olmasına engel değildir. Çünkü herkes kendi günahından sorumludur. Ancak, ortaklık yaptığınız kişi işin içinde haram unsurlar varsa veya sizi harama ortak ediyorsa bu durum caiz olmaz.
Ortaklıkta önemli olan, işin İslam'a uygun olması, helal kazanç sağlaması ve kişinin kendi sorumluluğunu bilmesidir. Günah işleyen arkadaşlarınızla iş yaparken, onların günahlarından dolayı sizin mesuliyetiniz olmaz. Fakat onlarla ortaklık yaparken, onların kötü davranışlarını teşvik etmemek, onları da doğruya yönlendirmek güzel bir davranış olur.
İslam, kolaylık ve rahmet dinidir; zorlaştırmamak esastır. Bu nedenle, iş kurmak isteyen ve helal kazanç peşinde olan biri olarak, işin helal olduğuna emin olduğunuz sürece ortaklık yapabilirsiniz. Ancak, ortaklık yapacağınız kişilerin davranışlarından dolayı işin itibarını ve İslam'a uygunluğunu korumaya dikkat etmelisiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüşler vardır. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de, ortaklık yapılan iş helal olduğu sürece, ortakların kişisel günahları ortaklığı engellemez. Malikî mezhebinde ise, haram işlere ortaklık kesinlikle yasaktır. Ancak burada sorulan, günah işleyen kişilerle helal iş yapma meselesidir ki, bu konuda ihtilaf yoktur.
Sonuç
Sonuç olarak, işiniz helal olduğu ve İslam'a uygun olduğu sürece, günah işleyen kişilerle ortaklık yapmanızda sakınca yoktur. Kendi sorumluluğunuzu bilip, işin helal olmasına dikkat etmeniz yeterlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
