Gücümüzün Yetemediğinden Sorulur muyuz?
Butiran Soalan
"Selamünaleyküm hocam. Çevremde çok fazla gıybet işitiyorum. Birisini engellesem diğerine engel olamıyorum. Hepsine gücüm yetmiyor. Diğerlerine kalbimle buğz etsem olur mu?"
Açıklama
Gıybet, İslam'da yasaklanan ve insan ilişkilerini zedeleyen önemli bir günahtır. Ancak herkesin çevresindeki tüm gıybet edenleri engellemesi veya onlardan tamamen uzak durması her zaman mümkün olmayabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, gıybet işitmekten mümkün olduğunca kaçınmak, gıybet edenleri engellemek ve onlardan uzak durmak farz veya vacip olmasa da müstehaptır (sevap kazandıran iyi davranış). Ancak gücümüzün yetmediği durumlarda kalben onlardan buğz etmek, yani hoşlanmamak ve onlardan uzak durmayı dilemek yeterlidir. Allah kullarından gücünün yetmediği şeylerde sorumluluk beklemez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de gıybetin yasaklandığı ayetler bulunmaktadır:
"Ey iman edenler! Bir topluluğun arkasından gıybet etmeyin. Gıybet, sizin sevmediğiniz bir şeyin etini yemektir." (Hucurat, 49/12)
Bir hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Müminin kanı, malı ve şerefi diğer müminler için haramdır." (Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, çevrende gıybet edenleri tamamen engellemek veya onlardan uzak durmak ideal olanıdır. Ancak bu her zaman mümkün olmayabilir. Böyle durumlarda kalben onlardan hoşlanmamak, gıybeti kötülemek ve kendini bu davranışlardan uzak tutmak önemlidir. Gıybet edenlerle karşılaşınca konuşmayı kesmek, ortamdan ayrılmak veya konuyu değiştirmek gibi pratik yollarla da korunabilirsin. Ayrıca dua ederek Allah'tan kalbini temizlemesini ve kötü sözlerden korumasını istemek faydalıdır.
Unutma ki İslam, kullarına kolaylık sağlar ve gücümüzün yetmediği şeylerde sorumluluk yüklemez. Bu nedenle, gücün yetmediği durumlarda kalben buğz etmek ve mümkün olduğunca uzak durmak seni sorumluluktan kurtarır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde gıybetten kaçınmak ve engellemek tavsiye edilir. Bazı alimler, gıybet edenlerle muhatap olmamak için ortamdan tamamen uzaklaşmayı daha güçlü bir tavsiye olarak görürler. Ancak genel olarak, gücün yetmediği durumlarda kalben hoşlanmamak yeterlidir.
Sonuç
Gıybet edenleri engellemek ve onlardan uzak durmak en iyisidir. Ancak gücün yetmiyorsa, kalben onlardan buğz etmek ve kendini korumaya çalışmak yeterlidir. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
