Göz kalemi abdeste ve namaza engel midir?

Açıklama

Göz kalemi kullanımı, abdeste ve namaza engel olup olmadığı konusu, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Burada esas olan, göz kaleminin abdesti bozup bozmadığı ve namazın geçerliliğine etkisidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, içinde haram madde bulunmayan göz kalemi abdesti bozmaz ve namaza engel değildir. Abdestli iken göz kalemi sürmek veya abdest alırken çıkarmadan üzerine tekrar sürmek caizdir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de abdestin bozulmasına sebep olan durumlar açıkça belirtilmiştir. Bunlar; tuvalet ihtiyacı, uyku, kan, meni, ağızdan veya burundan çıkan şeyler gibi hususlardır. Göz kalemi sürmek bu kapsamda değildir.

“Ey iman edenler! Namaza kalktığınız zaman yüzlerinizi ve dirseklere kadar ellerinizi yıkayın, başlarınızı mesh edin ve topuklara kadar ayaklarınızı yıkayın.” (Maide, 5/6)

Hadislerde de abdestin bozulmasına dair sınırlar çizilmiştir. Göz kalemi sürmek bu sınırlar içinde değildir.

“Abdest bozulmaz, ancak şu beş şeyle bozulur: Tuvalet ihtiyacı, uyku, kan, meni ve ağızdan veya burundan çıkan şeyler.” (Buhari, Vudu’ 1)

Detaylı Açıklama

Göz kalemi, makyaj malzemesi olarak kullanılan ve genellikle suya dayanıklı olan bir üründür. İçinde haram madde bulunmayan ve abdestin bozulmasına sebep olmayan bu tür ürünlerin kullanılması Hanefi fıkhına göre abdeste zarar vermez. Bu nedenle abdestli iken göz kalemi sürmek veya abdest alırken çıkarmadan üzerine tekrar sürmek abdesti bozmaz ve namazı geçersiz kılmaz.

Ancak, göz kaleminin abdestin farzlarını engelleyecek şekilde kalın ve suyun temasını tamamen engelleyecek türde olması durumunda, yani suyun deriye ulaşmasını engellemesi halinde, abdestin geçerliliği tartışılabilir. Fakat normal şartlarda göz kalemi bu engeli oluşturmaz.

Günümüzde birçok kadın abdestli iken göz kalemini sürmekte ve namazlarını bu şekilde kılmaktadır. Bu, Hanefi mezhebinin kolaylaştırıcı yaklaşımıyla uyumludur. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, makyaj malzemelerinin abdeste engel olmadığı görüşündedir.

Diğer Görüşler

Şafii mezhebinde ise, makyaj malzemelerinin suyun deriye ulaşmasını engellemesi durumunda abdestin geçerli olmayacağı görüşü vardır. Bu nedenle suyun temasını engelleyen kalın tabakalar halinde sürülen göz kalemleri abdestin bozulmasına sebep olabilir. Ancak ince sürülen veya suya dayanıklı olmayan türler için bu hüküm geçerli değildir.

Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer ihtilaflar bulunmaktadır; ancak genel olarak makyaj malzemelerinin abdeste engel olmadığı kabul edilir.

Sonuç

Değerli Müslüman, içinde haram madde bulunmayan ve suyun temasını engellemeyen göz kalemi abdesti bozmaz ve namaza engel değildir. Abdestli iken göz kalemi sürmek veya abdest alırken çıkarmadan üzerine tekrar sürmek Hanefi mezhebine göre caizdir. Ancak kalın ve suyun temasını engelleyen türlerde dikkatli olunmalıdır.