Gıybet edilen ortamlarda bulunmak günah olur mu?
Question Details
"Hocam, Tıp son sınıftayım. Özellikle doktor odasında çok fazla gıybet oluyor. Bizim de orada bulunmamız gerekli. Belki de her 2-3 konuşmadan biri gıybet. Arkadaşlarımı uyarmaya çalışıyorum ama asistan abi/abla konumunda olanlar kendi aralarında konuşuyorlarken olabildiğince ortamı terk ediyor, konuşmaya katılmıyor, duymamış gibi yapıyorum. Doğru mu yapıyorum? Ne yapmamı tavsiye edersiniz hocam?"
Açıklama
Gıybet, bir kişinin arkasından onun hoşlanmayacağı sözleri söylemek anlamına gelir ve İslam'da büyük günahlardan biridir. Gıybet edilen ortamda bulunmak da bu günaha ortak olmak anlamına gelebilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre gıybet etmek haramdır ve gıybet edilen ortamda bulunmak, o günaha ortak olmak anlamına gelir. Bu nedenle mümkün olduğunca gıybet edilen ortamlardan uzak durmak gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de gıybetle ilgili açık uyarılar vardır:
“Ey iman edenler! Kendinizi ancak gıybet etmekle kötü duruma düşürmeyin. Biriniz, ölü kardeşinin etini yemekten hoşlanır mı? İşte bundan tiksindiniz. Allah'tan korkun. Şüphesiz Allah, tövbeleri çok kabul edendir, çok merhamet edendir.” (Hucurat, 49/12)
Hz. Peygamber (s.a.v) de gıybetin kötülüğünü şöyle ifade etmiştir:
“Gıybet nedir biliyor musunuz?” Ashab: “Allah ve Resulü daha iyi bilir.” dediler. Peygamber (s.a.v): “Kardeşin hakkında hoşlanmadığın bir şeyi söylemendir.” (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, tıp fakültesi gibi sosyal ortamların yoğun olduğu yerlerde gıybet maalesef yaygın olabilir. Ancak senin de yaptığın gibi, gıybet edilen ortamda bulunmak zorunda kalındığında, konuşmalara katılmamak, ortamı terk etmek veya duymamış gibi davranmak doğru ve İslam'a uygun bir davranıştır. Bu şekilde günaha ortak olmaktan kaçınırsın.
Ayrıca arkadaşlarını nazikçe uyarmaya devam etmek, ortamın daha temiz ve saygılı olmasına katkı sağlar. Ancak zor durumda kaldığında ortamdan uzaklaşmak en sağlıklı çözümdür. Çünkü gıybet, sadece söyleyenin değil, dinleyenlerin de kalbini etkiler ve manevi zarar verir.
Unutma ki, Peygamber Efendimiz (s.a.v) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" buyurmuştur. Bu nedenle zor durumlarda elinden geleni yapman yeterlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de gıybetin haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Bazı alimler, gıybet edilen ortamda bulunmanın mekruh (hoş olmayan) olduğunu belirtirken, Hanefi mezhebi bu durumu haram kapsamında değerlendirir. Bu yüzden tedbirli olmak en doğrusudur.
Sonuç
Gıybet edilen ortamda bulunmak günahın bir parçası olabilir. Mümkünse ortamdan uzaklaşmak, katılmamak ve arkadaşları nazikçe uyarmak en doğru davranıştır. Bu şekilde hem kendini hem de çevreni korumuş olursun.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
