Gıyabi Nikâh

Açıklama

Gıyabi nikâh, tarafların aynı yerde bulunmadığı halde nikâh akdinin yapılmasıdır. Bu durum özellikle uzak mesafeler veya engeller nedeniyle yüz yüze görüşmenin mümkün olmadığı hallerde gündeme gelir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, nikâhın geçerli olabilmesi için tarafların veya vekillerinin hazır bulunması esastır. Ancak, vekil tayin edilerek gıyabi nikâh kıyılabilir. Yani, taraflardan biri veya her ikisi vekil aracılığıyla nikâhı gerçekleştirebilir. Vekil tayini olmadan sadece sözlü veya telefonla yapılan nikâh akdi geçerli olmaz.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de nikâhla ilgili doğrudan gıyabi nikâh hükmü belirtilmemekle birlikte, evlilik akdinin sözleşme (müteâkıd) niteliğinde olduğu ve tarafların rızasının esas olduğu vurgulanır:

“Evlenmeniz size helal kılındı.” (Bakara, 2:221)

Hz. Peygamber’in (sav) uygulamalarında ise vekil tayini ile nikâh kıyılması meşru görülmüştür. Örneğin, Hz. Aişe validemizin nikâhı, Hz. Peygamber’in vekili tarafından kıyılmıştır.

Detaylı Açıklama

Günümüzde teknolojinin gelişmesiyle birlikte, taraflar fiziksel olarak bir arada olmasa da vekil tayin ederek nikâh akdini gerçekleştirebilirler. Bu durumda, nikâhı kıyan kişi (imam veya yetkili) mutlaka her iki tarafın vekilini veya en azından bir tarafın vekilini görmeli ve rızasını almalıdır. Vekil tayini yazılı veya sözlü olabilir ancak yazılı olması ileride çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.

Türkiye’de resmi nikâh için tarafların bizzat bulunması zorunludur. Ancak dini nikâh açısından vekil tayiniyle gıyabi nikâh yapılabilir. Resmi işlemler için ise mutlaka evlilik dairesine başvurulmalıdır.

Diğer Görüşler

Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de vekil tayini ile gıyabi nikâh kıyılabilir görüşü hakimdir. Malikilerde ise tarafların bizzat hazır olması daha çok önemsenir ancak vekil tayiniyle de nikâh geçerlidir.

Sonuç

Değerli Müslüman, gıyabi nikâh ancak vekil tayiniyle yapılabilir ve tarafların rızası şarttır. Resmi nikâh için ise mutlaka evlilik dairesine başvurulmalıdır. Kolaylık ve hayırlı başlangıçlar dilerim.