Gerdeğe girilmeden ayrılma olursa iddet beklemek gerekir mi?
تفاصيل السؤال
"Adam evlenmek istediği kızla anlaşıyor ve babası da veriyor. Hem velinin hem de şahitlerin huzurunda bir nikâh yapılıyor. Mehir belirleniyor. Ancak sonraları çeşitli sebeplerden dolayı ayrılma kararı alınıyor. Adam mehrin yarısını vermeyi kabul ediyor. Halvet durumu olmuş ama gerdek durumu olmamış.
1- Kızın, erkeğin evinde iddet beklemesi zorunlu mudur?
2- Erkek böylesi bir boşama durumunda (zifaf olmamışken ve iddet de bitmemişken) "bekâr" statüsünde midir?"
Açıklama
Gerdeğe girilmeden yani zifaf olmadan boşanma durumunda iddet bekleyip beklememe konusu, evlilik akdinin tamamlanması ve cinsel birleşmenin gerçekleşip gerçekleşmemesine bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, nikah akdi tamamlanmış ve mehir belirlenmiş olsa da zifaf (gerdek) olmadan boşama halinde kadın iddet beklemek zorunda değildir. Bu durumda kadın, boşama ile birlikte hemen bekâr olur ve iddet beklemez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de iddet konusu, özellikle zifaf olmuş kadınlar için geçerlidir. Zifaf olmamışsa iddet hükmü uygulanmaz.
“Boşadığınız kadınlar, kendilerini iddet müddeti boyunca tutarlar. İddet müddeti üç defa hayız görmeleridir. Eğer hamilelerse, iddetleri doğumlarına kadar devam eder.” (Bakara, 2/228)
Hz. Aişe (r.a.)’den rivayet edilen sahih bir hadis de zifaf olmadan boşanmanın iddet gerektirmediğini destekler:
“Nebi (s.a.v.)’in nikahlandığı kadınlardan bazılarıyla zifaf olmadan boşanmıştır ve onlara iddet farz olmamıştır.” (Buhari, Nikah 72)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, nikah akdi tamamlanıp mehir belirlenmiş olsa da zifaf olmadan boşanma halinde kadın iddet beklemek zorunda değildir. Çünkü iddetin amacı, kadının hamile olup olmadığının anlaşılması ve evlilik bağının sona erdiğinin kesinleşmesidir. Zifaf olmadan bu bağ kurulmamış sayılır. Bu nedenle kız, erkeğin evinde veya başka yerde iddet beklemek zorunda değildir. Boşama ile birlikte kadın bekâr olur ve istediği gibi hayatına devam edebilir.
Erkek açısından da bu durumda evlilik sona erdiği için bekâr statüsüne döner. Ancak mehirin yarısını vermesi, boşamanın meşru ve tamam olduğuna işarettir. Bu nedenle iddet beklenmediği gibi, boşama hükmü kesinleşmiştir.
Modern hayatta, nikah akdinden sonra gerdek olmadan boşanma durumları sıkça yaşanabilmektedir. Bu durumda Hanefi mezhebine göre iddet beklemek zorunlu değildir, böylece kadın ve erkek üzerindeki sosyal ve psikolojik yük hafifletilmiş olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerden Şafii ve Hanbeli mezhepleri de benzer şekilde zifaf olmadan boşanmanın iddet gerektirmediği görüşündedir. Malikî mezhebi ise zifaf olmadan boşanma halinde iddetin gerekli olmadığını kabul eder. Dolayısıyla bu konuda mezhepler arasında ihtilaf yoktur.
Sonuç
Özetle, nikah akdi yapılmış ve mehir belirlenmiş olsa da gerdek olmadan boşanma halinde kadın iddet beklemek zorunda değildir ve erkek de bekâr sayılır. Bu durumda taraflar üzerindeki yük hafifletilir ve hayatlarına devam edebilirler.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
