Geçmişte faizin haram olduğunu bilmeden alınan evin hükmü nedir?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam, babam, yirmi yıl önce kredinin haram olduğunu tam olarak idrak edemediği dönemde kredi çekerek şu an oturduğumuz evi aldı. Aklımdaki soruları yanıtlarsanız sevinirim:
Şu an bu ev helal para ile alınmış sayılır mı yoksa haram kazanç mı kabul edilir?
Evin babama ait olması dinen helal midir?
Yeni bir eve taşınmak istediğimizde, bu evi satıp parasıyla başka bir ev almak caiz olur mu?
Yeni evi alırsak o ev helal sayılır mı?
Babamı ve abimi yeni bir kredi çekmemeleri için nasıl ikna edebilirim?
Eğer ikna olmazlarsa ve yeni evi krediyle alırlarsa bekâr bir kız olarak onlarla yaşamam beni günahlarına ortak eder mi?"
Açıklama
Faiz (riba) İslam'da kesinlikle haram kılınmıştır ve bu konuda bilinçsizce hareket edilmesi durumu farklı değerlendirilir. Geçmişte faizli kredi ile alınan evin hükmü ve bundan sonraki işlemler İslam hukukunda önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, geçmişte faiz haram olduğunu bilmeden çekilen kredi ile alınan ev, o dönemdeki cehalet sebebiyle haram kazanç sayılmaz. Ancak bundan sonra faizli işlemden kaçınılması gerekir. Bu ev babanıza helal olarak kabul edilir ve satılması, parasıyla başka ev alınması caizdir. Yeni evin helal olması, alınma şekline bağlıdır; faizsiz yollarla alınmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar vardır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
Hadis-i şerifte de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyen ile yiyen, iki kişi olarak kalmaz; biri alır, diğeri verir." (Müslim)
Ancak cehalet halinde sorumluluk hafifler. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Allah, kullarına cehaletlerinde hata yapmalarından dolayı sorumluluk yüklemez." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, babanızın yirmi yıl önce faizli kredi çekmesi o dönemde faiz haramdır bilinmediği veya tam idrak edilmediği için günahı hafifletir. Bu ev helal sayılır ve üzerinde tasarruf yapılabilir. Yeni bir eve taşınmak istediğinizde, bu evi satıp parasını kullanmanızda bir sakınca yoktur. Ancak yeni ev alırken faizli kredi kullanmamak gerekir. Faiz haramdır ve bundan kaçınmak farzdır.
Babanızı ve abinizi yeni kredi çekmemeleri için ikna etmek için onlara faiz haramdır, Allah'ın emri olduğunu, faizden uzak durmanın hem dünya hem ahiret için hayırlı olduğunu sabırla anlatabilirsiniz. Ayrıca faizsiz konut finansmanı alternatifleri araştırılabilir.
Eğer yeni ev için faizli kredi çekilirse, bu durumda faiz haramına ortak olunmaması için dikkatli olmak gerekir. Bekâr bir kız olarak onlarla yaşamanız, onların faizli işlemlerine ortak olduğunuz anlamına gelmez; ancak faizli işlemi teşvik etmemeniz ve mümkünse ayrı yaşamanız daha uygun olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz konusunda aynıdır; cehalet halinde sorumluluk hafifler. Ancak faizli işlemlerden kaçınmak konusunda ittifak vardır. Bazı alimler geçmişteki cehalet sebebiyle kazanılan malın helal sayılmasını vurgular.
Sonuç
Geçmişte faiz bilinmeden çekilen kredi ile alınan ev helal kabul edilir. Yeni ev alırken faizsiz yollar tercih edilmeli, faizli kredi çekilmemelidir. Aile bireylerinizi bu konuda sabırla ve sevgiyle ikna etmeye çalışınız.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
