Gayeye ulaşmak için günaha girmek, maksadı mabut edinmek olur mu?
प्रश्न का विवरण
"Hocam, ben, bir amacın –hâşâ- Allah’ın önüne geçmesinin caiz olmadığını öğrendim. YKS’ye hazırlanıyorum, ders alıyorum; bu süreçte bazen namahremlerle konuşuyorum. Daha çok ders çalışmak için zaman zaman namazın sünnetlerini terk ediyorum. Bu davranışlar, amacı putlaştırmak anlamına gelir mi?Ayrıca, bir adam para kazanma hedefiyle faize bulaşsa, amacı uğruna haram bir fiil işlese, bu durumda maksudu mabudu mu olmuş olur?"
Açıklama
Bir amaca ulaşmak için günah işlemek veya Allah'tan başka bir şeyi maksud edinmek, İslam ahlakı ve fıkhı açısından önemli bir meseledir. Bu soruda, amaç uğruna haram işlemek ve ibadetlerin terk edilmesi konuları ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, herhangi bir amaç için haram işlemek caiz değildir ve bu durum maksudun mabud haline gelmesi anlamına gelir. Yani, Allah'ın rızası dışında başka bir şeyi nihai hedef yapmak, şirk ve büyük günah kapsamına girer. Namazın sünnetlerini terk etmek ve haram olan fiillere bulaşmak, amaç ne olursa olsun doğru değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın rızasının her şeyden üstün tutulması gerektiği vurgulanır:
"Allah'tan başka ilah yoktur. O, diridir, kayyumdur." (Âl-i İmrân, 3/2)
Ve yine, amaç uğruna haram işlemek yasaklanmıştır:
"Ey iman edenler! Allah'a itaat edin, Peygambere itaat edin ve amellerinizi boşa çıkarmayın." (Muhammed, 47/33)
Hadislerde de "kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" prensibiyle ibadetlerin terk edilmemesi öğütlenir:
"Dinde zorluk yoktur." (Buhari, Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, YKS gibi önemli bir sınava hazırlanırken gayret göstermek elbette sevap ve takdir edilir. Ancak bu gayret, ibadetlerin terk edilmesi veya haramla karışmamalıdır. Namazın sünnetlerini terk etmek, özellikle alışkanlık haline gelirse, ibadetlerin değerini azaltır ve manevi zarar verir. Ayrıca, namahremle konuşmak sınırları aşmadan, zaruret ve meşru ihtiyaçlar çerçevesinde olmalıdır. Aksi halde, bu davranışlar maksudun mabud haline gelmesi, yani Allah'tan başka bir şeyi nihai amaç edinmek anlamına gelir ki bu İslam'da kabul edilmez.
Para kazanmak için faize bulaşmak da aynı şekilde haramdır. Haram yoldan elde edilen kazanç, hem dünya hem ahiret açısından zarar getirir. Maksudun haram yolla sağlanması, maksudun mabud haline gelmesi demektir. Bu nedenle, helal yollardan kazanç aramak ve ibadetleri aksatmamak gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde amaç uğruna haram işlenmesini caiz görmezler. Ancak bazı alimler, zorunlu durumlarda (örneğin hayatı kurtarmak için) haram işlenebileceğini belirtirler; fakat bu, gayeyi putlaştırmak anlamına gelmez. Bu tür istisnalar dışında, amaç uğruna haram işlemek reddedilir.
Sonuç
Sonuç olarak, amaç ne olursa olsun Allah'ın emirlerini ve yasaklarını gözetmek gerekir. Gayeye ulaşmak için günah işlemek veya ibadetleri terk etmek maksudun mabud haline gelmesidir ve caiz değildir. İbadetlerinizi aksatmadan, helal yollardan gayret gösteriniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
