Fon Sistemi İle Bankada Para Bulundurmak Caiz mi?
تفاصيل السؤال
"Hocam işin içinden çıkabilmem adına yardımcı olur musunuz lütfen? Saygıdeğer hocam, ablama ait şu an bir bankada hesabında belli bir miktar parası bulunmaktadır. Ablam bu parayı bankaya yatırmadan evvel araştırmış ve bu para, galiba fon adı altında bir sistemle bankada duruyormuş? Yatırmış olduğu bu paraya da aylık yahut yıllık belli oranlarda cüz'i bir miktar getirisi de oluyormuş? Ben buna faiz olur diyorum ama ablam; hayır bunun adı fon mu neymiş diyor? Sorularım: 1) Bu para caiz midir? 2) O parayı bankadan çekip özel finans kurumlarına yatırsak yine faize bulaşmış olur muyuz? Hocam ne olursunuz beni bu çıkmazdan kurtarın? Teşekkür ederim..."
Açıklama
Fon sistemi ile bankada para bulundurmak, günümüzde birçok kişinin karşılaştığı bir durumdur. Bu sistemde yatırılan para, belirli bir getiri sağlamakta ve bu getiri bazen faizle karıştırılmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bankada bulunan para eğer faiz getirisi sağlıyorsa, bu durum faiz (riba) kapsamına girer ve caiz değildir. Fon adı altında da olsa, getirisi faiz esasına dayanıyorsa bu para caiz olmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesin olarak haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onlar, hidayete eremezler." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpa ile, hurma hurma ile, tuz tuz ile aynı miktarda ve aynı türde takas edilmedikçe faiz helal değildir." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, bankalarda fon sistemi genellikle müşterilerin paralarını çeşitli yatırım araçlarında değerlendiren ve belli bir getiri sağlamayı amaçlayan bir sistemdir. Ancak burada önemli olan, bu getirinin kaynağıdır. Eğer bu getiri faiz esasına dayanıyorsa, yani para karşılığında belirli bir faiz oranı üzerinden kazanç sağlanıyorsa, bu İslam'da haramdır.
Türkiye'deki bankaların çoğu mevduat hesaplarında faiz işletmektedir. Bu nedenle paranın bankada kalması ve faiz geliri elde edilmesi caiz değildir. Fon adı altında sunulan sistemler bazen kar payı veya yatırım getirisi olarak tanımlansa da, eğer bu gelir faiz niteliğinde ise İslam hukuku açısından sakıncalıdır.
Özel finans kurumları ise faizsiz finans prensipleriyle çalışan katılım bankaları olabilir. Bu tür kurumlarda para yatırmak, faizsiz kar-zarar ortaklığı esasına dayandığı için caizdir. Ancak burada da kurumun faaliyetlerinin İslami usullere uygunluğu dikkatle incelenmelidir.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de faiz kesinlikle haramdır. Bazı modern İslam alimleri, kar-zarar ortaklığı esasına dayanan katılım bankacılığını caiz görürler. Ancak faiz getirisi olan mevduat hesapları tüm mezheplerce haram kabul edilir.
Sonuç
Özetle, fon adı altında da olsa faiz getirisi olan bankadaki para caiz değildir. Parayı çekip, faizsiz finans prensipleriyle çalışan katılım bankalarına veya İslami finans kurumlarına yatırmak daha uygundur. Bu konuda dikkatli olunmalı ve kurumların İslami usullere uygunluğu araştırılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
