Firmadan Pirim Almak
Savol tafsilotlari
"Hocam Müslüman hatta helal sertifikası almış bir organik temizlik ürünleri firmasında üye sistemiyle ilerleyen bir işte çalışıyorum. Alt gurubundan adaletli oranlarda prim alıyorsun ama bu onların kazancından kesilip de sana verilmiyor şirketin vermiş olduğu bir pay. Diğer networg sistemlerinden çok farklı. Çalışırsan kazanıyorsun çalışmazsan senin üyelerin bile senden daha çok prim alabiliyor. Sistemin ayrıntıları çok bu şartlarda üyelerinden prim almak caiz midir?"
Açıklama
Firmadan prim almak, çalışılan işin kazancından pay almak anlamına gelir. Bu tür kazançların İslam hukukuna uygunluğu, işin mahiyetine ve kazancın nasıl elde edildiğine bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, çalışılan işin meşru ve helal olması, primin de helal kazanç olarak kabul edilmesi için şarttır. Eğer prim, şirketin kendi kazancından ve helal bir işten veriliyorsa, bu prim almak caizdir. Ancak prim, başka birinin hakkından haksız yere kesiliyorsa veya faiz, hile, aldatma içeriyorsa caiz olmaz.
Deliller
Kur'an ve hadislerde helal kazanç ve haksız kazançla ilgili uyarılar bulunmaktadır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaret müstesnadır." (Kur'an, Nisa Suresi, 4:29)
"Allah, rızık vermede israf edenleri sevmez." (Kur'an, En'am Suresi, 6:141)
Hz. Peygamber (s.a.v) buyurmuştur: "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari, Rikak 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, çalıştığınız firmanın prim sistemi, şirketin kendi karından size verdiği bir pay ise ve iş tamamen helal esaslara dayanıyorsa, bu kazanç caizdir. Burada önemli olan, primin başka birinin hakkından kesilmemesi ve sistemin şeffaf olmasıdır. Üyelerinizden prim almak ise, eğer onların rızası ve bilgisi dahilindeyse, haksızlık içermiyorsa ve faiz, aldatma gibi unsurlar yoksa caizdir. Ancak sistemde üyelerin sizden daha çok prim alması, çalışmamanız durumunda bile kazanç sağlanması gibi durumlar, piramit veya haksız kazanç unsurları taşıyorsa dikkatli olunmalıdır. İslam hukukunda piramit ve benzeri sistemler genellikle sakıncalı görülür çünkü bunlar genellikle başkalarının hakkını yemeye veya hileye dayanır.
Bu nedenle, sistemin detaylarını iyi anlamak, kazancın kaynağını netleştirmek ve şeffaflık sağlamak önemlidir. Ayrıca, kazanç elde etmek için başkalarını zorlamak, aldatmak veya haksız yollara başvurmak kesinlikle caiz değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak helal kazanç ve haksız kazanç ayrımına dikkat eder. Bazı alimler, çok katmanlı pazarlama (MLM) ve benzeri sistemlerde haksızlık ve belirsizlik varsa sakıncalı bulabilirler. Ancak şirket karından verilen primler ve rızaya dayalı sistemler genellikle kabul edilir.
Sonuç
Sonuç olarak, çalıştığınız firmanın prim sistemi helal ve adil ise prim almak caizdir. Üyelerden prim almak ise ancak onların rızası ve helal esaslara uygunluk şartıyla mümkündür. Sistemin detaylarını iyice öğrenip, helal kazanç prensiplerine uygun hareket etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
