Fidyesi Ödenen Orucu Yinede Tutmak Gerekir Mi?
سوال کی تفصیلات
"Selamunaleyküm, Hocam hakkınızı helal edin. Sürekli sizi rahatsız ediyorum sorularımla. Hocam; Benim annem 2008 yılında kız kardeşime karaciğerinin yüzde 70'ni verdi. Elhamdulıllah imtihanımız dedik ve kabul ettik. Size sormak istediğim şey; annem henuz daha 4 ay Allahualem amelıyat olduğu için o senenin oruçunu tutamamıştı ve biz yerine fidyesini vermiştik. Şuan da o oruçunu kaza etmesi gerekiyor mu tekrardan? Elinden geldiğince oruçlarını bazen zorlanmasına rağmen tutabiliyor. Rahmana emanet olun. Rabbim iliminizi artırsın. Ayrıca ilk defa muharrem ayının orucunu şirkin, tagutun ve zulmün karşısında durabilmek için tuttum. Buna siz vesile oldunuz. Rabbim sizi ateşin azabından korusun. Allahumme amin."
Açıklama
Fidyesi ödenen orucun kaza edilip edilmeyeceği, orucu tutamayan kişinin sağlık durumu ve niyetiyle ilgilidir. Fidye, oruç tutamayan ve kaza yapamayacak durumda olan kimseler için bir kolaylıktır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, oruç tutamayan ve fidyesini veren kişi, sağlığı elverdiği takdirde o orucu kaza etmekle mükelleftir. Fidye, orucu tutamayanın kaza yapamayacağı durumlar içindir. Eğer kişi sağlık açısından orucu tutabilecek durumda ise, kaza orucu tutması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili hükümler ve fidye konusu şu şekilde belirtilmiştir:
"İçinizden kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar. Oruç tutmaya güç yetiremeyenlerin ise bir yoksulu doyuracak fidye vermesi gerekir." (Bakara, 2/185)
Bu ayet, hasta olanların oruçlarını kaza etmeleri gerektiğini, ancak oruç tutmaya gücü yetmeyenlerin fidye vermesi gerektiğini ifade eder.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, annenizin 2008 yılında karaciğer nakli ameliyatı geçirmesi nedeniyle oruç tutamamış olması ve o yıl için fidye vermeniz, onun o dönemde oruç tutmaya gücünün yetmediğini göstermektedir. Fidye, oruç tutamayan ve kaza yapamayacak durumda olanlar için bir kolaylıktır. Ancak anneniz şu anda oruç tutabilecek sağlık durumundaysa, geçmişte fidyesi ödenmiş olsa da o oruçları kaza etmesi gerekir. Çünkü fidye, orucu tutamayanların oruç borcunu tamamen ortadan kaldırmaz; sadece kaza yapamayacak kadar hasta olanlar için geçerlidir.
Bu durumda annenizin sağlık durumu elverdiği sürece, o yıl tutamadığı oruçları kaza etmesi gerekir. Zorlanıyorsa, mümkün olduğu kadar oruç tutmaya çalışması, güç yetirmediği günler için ise fidye vermesi uygun olur. Bu, Hanefi mezhebinin genel görüşüdür ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın da benzer şekilde açıkladığı bir husustur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, oruç tutamayan ve kaza yapamayacak durumda olanlar için fidye vermeyi kabul eder. Ancak kaza yapabilecek durumda olanların oruçlarını kaza etmeleri gerektiği hususunda ittifak vardır.
Sonuç
Özetle, annenizin şu an oruç tutabilecek durumda olması halinde, geçmişte fidyesi ödenmiş olsa bile o oruçları kaza etmesi gerekir. Sağlık durumu elvermediğinde ise fidye vermeye devam edilebilir. Allah kolaylık versin, annenize şifa ihsan etsin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
