Farklı tarihlerde alınan altınların zekâtında hangi tarih esas alınmalı?
تفاصيل السؤال
"Ben eşime altın ve bileziklerin bazılarını düğünden 8 ay, bazılarını 4 ay önce bir kısmını da düğüne yakın aldım. Bu altın ve bileziklerin zekatı için bir yılı doldurması hesabında aldığım tarihlere mi dikkat etmeliyim yoksa düğün zamanını mı esas almalıyız?"
Açıklama
Zekât, İslam'da malın belirli bir miktar ve süreyi doldurması halinde verilen bir ibadettir. Altın gibi kıymetli eşyaların zekâtı, sahip olma süresi ve miktarına göre hesaplanır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altının zekâtı için her bir parça veya miktarın kendi üzerinden bir yıl (nisap süresi) geçmesi gerekir. Yani farklı tarihlerde alınan altınların zekâtı, alındıkları tarihten itibaren bir yıl dolduğunda ayrı ayrı verilmelidir.
Deliller
Kur'an'da zekâtın farz oluşu belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2/43)
Hadislerde ise zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiği belirtilir:
"Mallarınızda bir yılını tamamlayan zekât vardır." (Buhari, Zekât 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, altın ve bilezik gibi malların zekâtı, her birinin alındığı tarihten itibaren bir yıl geçtikten sonra hesaplanır. Örneğin, 8 ay önce alınan altınların zekâtı, 4 ay sonra yani bir yıl dolduğunda verilmelidir. 4 ay önce alınan altınlar ise 8 ay sonra zekât vermeye tabi olur. Düğün zamanı veya başka bir tarih esas alınmaz. Çünkü zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farz olur.
Bu durum, malın farklı zamanlarda alınması halinde zekâtın da farklı zamanlarda verilmesi anlamına gelir. Ancak pratikte, kolaylık sağlamak için alimler, zekâtı topluca ve en erken tarih esas alınarak vermeyi de uygun görmüşlerdir. Yine de bu, zorunlu değildir ve her malın kendi yılı esas alınmalıdır.
Türkiye'de yaşayan Müslümanlar için Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde her malın üzerinden bir yıl geçmesi gerektiğini belirtmektedir.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebi gibi bazı mezheplerde de benzer şekilde her malın kendi yılını doldurması esas alınır. Diğer mezheplerde de genel kabul budur. Ancak bazı alimler, pratik kolaylık için topluca zekât vermeyi tavsiye ederler.
Sonuç
Altın ve bileziklerin zekâtı için her birinin alındığı tarihten itibaren bir yıl geçmesi beklenmelidir. Düğün tarihi veya başka bir tarih esas alınmaz. Kolaylık için topluca vermek isterseniz, en erken alınan altının yılını esas alabilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
