Faizli parayla alınan camiye gidebilir miyiz?
Vraagdetails
"Hocam ben yurt dışında yaşıyorum. Yakınımızdaki bir cami yeni bir cami yapmak üzere faiz ile bir bina satın aldı. Camiyi faizsiz alma imkânları vardı. Cemaatten maddi destekte bulunmak isteyenler oldu ama kabul etmediler. Bu bina dâhilinde bir kahvehane de mevcut ve bu cami bu kahvehaneden kira alıyor. İki binayı ayrı ayrı satın alma imkânları yoktu ve kahvehanenin kira sözleşmesi bitmediği için kapatılamadı. Hocam anlatırken bile durumun çıkmaza gittiğinin farkındayım. Oradakilere bir şeyleri anlatmaya çalışıyoruz ama bizim sözümüz ciddiye alınmıyor. Bu sebepten dolayı size sormak istedik. Bu camiye gidip namaz kılabilir miyiz? Faizli olduğunu bile bile o camiye destek olursak (kermeslere katılmak, üye olmak gibi) günaha girer miyiz? Biz hanımlar olarak oradaki sohbetlerde dinleyici veya eğitimci olarak bulunabilir miyiz?"
Açıklama
Faizle alınan bir cami ve içinde bulunan kahvehane ile ilgili durum, İslam hukukunda hassasiyetle değerlendirilmesi gereken bir meseledir. Burada caminin faizli borçla alınması ve kahvehanenin varlığı, camiye gidip namaz kılma ve destek olma konularını gündeme getirir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizli borçla alınan bir malın kullanılması, özellikle ibadet mekânı olması halinde, doğrudan haramlık anlamına gelmez. Cami olarak kullanılan mekânda namaz kılmak caizdir. Ancak faizle alınan malın faiz işlemine destek olmak niyetiyle kullanılması veya faiz geliri elde edilmesi halinde bu durum sakıncalıdır. Kahvehanenin camiyle birlikte alınması ve kira geliri sağlaması ise ayrı bir meseledir; bu kira geliri haramdır ve cami yönetiminin bu konuda hassasiyet göstermesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili hüküm nettir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, hidayete gelsinler diye uyarılmalıdır." (Bakara, 2/275)
Ancak cami gibi ibadet mekânlarında namaz kılmanın hükmü farklıdır. Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Müminin mescidi, onun için bir rahmet ve nurdur." (Müslim, Mesacid, 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, faizle alınan bir camiye gitmek ve burada namaz kılmak genel olarak caizdir çünkü cami, Allah'ın evi ve ibadet yeridir. Ancak burada önemli olan, caminin yönetiminin faiz gelirinden dolayı günah işlemesi ve bu günahın cemaat tarafından desteklenmesidir. Sizler bireysel olarak camide ibadet ediyorsunuz, bu ibadetinizde bir sakınca yoktur.
Kahvehanenin camiyle birlikte alınması ve kira geliri sağlaması ise ayrı bir durumdur. Kahvehane gibi yerlerin camiyle ilişkilendirilmesi, caminin itibarını zedeleyebilir ve haram gelir elde edilmesine sebep olabilir. Bu konuda cami yönetimi ile görüşülüp, mümkünse kahvehanenin kapatılması veya kira sözleşmesinin sona erdirilmesi için çaba gösterilmelidir.
Faizle alınan camiye maddi destek vermek (kermes, bağış vb.) ise dikkatle değerlendirilmelidir. Eğer bu destek, faizli borcun ödenmesine dolaylı olarak katkı sağlıyorsa, bu durum sakıncalıdır. Ancak caminin devam eden faaliyetlerini desteklemek amacıyla yapılan bağışlar, günahı doğrudan artırmaz.
Hanımların sohbet ve eğitim faaliyetlerinde bulunması ise dinin emrettiği bir durumdur ve caizdir. Ancak ortamın İslami kurallara uygun olması önemlidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde camide ibadet etmek caiz görülür ancak faizle alınan malın kullanımı konusunda ihtilaflar olabilir. Bazı alimler, faizle alınan malın tamamen terk edilmesini önerirler. Hanbeli mezhebi de benzer görüştedir. Ancak genel kanaat, ibadetin mekânından çok niyet ve amelin önem taşıdığıdır.
Sonuç
Özetle, faizle alınan camide namaz kılmak ve hanımların sohbetlere katılması caizdir. Ancak faizli borcun ödenmesine dolaylı destek olmaktan kaçınılmalı, kahvehanenin camiyle ilişkisi düzeltilmeye çalışılmalıdır. İslam'ın kolaylaştırıcı ruhuna uygun şekilde hareket etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
