Faizli Mirasın Hükmü
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm hocam, dedemden anneme miras kaldı, fakat dedem parasını yıllarca bankada faizli hesaplarla büyüttü, bu durumda evi olmayan annemin bu parayı kullanıp ev alması burada oturması haram mıdır? Bu paradan benim tasarrufuma bir miktar verilirse benim bunu kullanmam haram mıdır?"
Açıklama
Faizli miras konusu, İslam hukukunda hassasiyetle ele alınan bir meseledir. Bir kişinin miras olarak aldığı para, eğer faizle elde edilmişse, bu paranın kullanımı ve tasarrufu hakkında hüküm verilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faizle elde edilen malın tamamı haramdır ve bu maldan doğrudan faydalanmak caiz değildir. Ancak miras yoluyla elde edilen ve içinde faiz bulunan para, eğer mirasçı bu faizi ayırıp haram kısmı temizlerse, kalanını kullanabilir. Faiz kısmı ise sadaka olarak verilmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da ancak faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faizin yedi türü vardır, en hafifi bile annesiyle zina etmek gibidir." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, dedenden kalan mirasın içinde faizli kazançlar varsa, bu faiz kısmı haramdır ve bu kısmın ayrı tutulup sadaka olarak verilmesi gerekir. Annene kalan mirasın tamamı faizli değilse, faiz kısmı ayrıldıktan sonra kalan helal miras kullanılabilir. Annemin bu parayı ev almak için kullanması, faiz kısmı temizlendikten sonra helal olur ve oturması haram değildir.
Senin bu mirastan sana verilen miktarı kullanman da aynı şekilde değerlendirilir. Eğer sana verilen miktar faizden arındırılmış helal kısımdan ise kullanmanda bir sakınca yoktur. Ancak faizli kısımdan doğrudan faydalanmak caiz değildir.
Bu konuda pratik olarak yapılması gereken, mirasın içinde ne kadar faiz bulunduğunu tespit etmek ve bu miktarı sadaka olarak vermektir. Günümüzde bankalardaki faiz gelirleri genellikle belli dönemlerde hesap ekstresi ile görülebilir. Bu miktar hesaplanıp ayrılmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faizin haram olduğu konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı mezhepler, faizli paranın tamamını değil, sadece faiz gelirini haram sayar ve bu kısmın sadaka verilmesini önerirler. Hanefi mezhebi de bu görüştedir. Dolayısıyla mirasın tamamı değil, faizle elde edilen kısım haram kabul edilir.
Sonuç
Özetle, faizli mirasın faiz kısmı ayrılarak sadaka verilmeli, kalan helal kısım ise kullanılabilir. Annene kalan mirasla ev almak ve senin bu mirastan verilen miktarı kullanman, faiz kısmı temizlendikten sonra helal olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
