Faizli Bir Paranın Tedavi İçin Kullanılması
Faahfaahinta Su'aasha
"Selamünaleyküm hocam. Faiz yolu ile elde edilmiş bir para engelli bir yetimin tedavisinde kullanılabilir mi? Kullanılamaz ise (bir başkasının mağduriyetini gidermek için) bankadan bir vesile ile çekilmiş bir kredinin faizine ödenebilir mi? Şimdiden vereceğiniz bilgiler için Allah razı olsun."
Açıklama
Faizle elde edilen paranın tedavi gibi hayırlı amaçlar için kullanılması, İslam hukukunda hassas bir konudur. Bu tür paraların kullanımı, haram olan faizin mahiyetini değiştirmez ancak ihtiyaç ve zaruret durumları değerlendirilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) haramdır ve faizle elde edilen para da haram maldır. Ancak, bu haram malı hayırlı ve zaruri ihtiyaçlar için kullanmak, özellikle başkalarının mağduriyetini gidermek amacıyla harcamak caiz olabilir. Faizli paranın tedavi gibi zaruri bir ihtiyaç için kullanılması, haramı tamamen helal kılmaz ama zaruret halinde günahın azaltılması ve mağduriyetin giderilmesi açısından müsamahalı yaklaşılır.
Deliller
Faiz haramdır ve kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, yaptıkları işte haddi aşmışlardır." (Bakara, 2/275)
Faizin haramlığına dair hadisler de mevcuttur:
"Altı şey haramdır: ... faizin her çeşidi ..." (Sahih Müslim)
Ancak, zaruret ve ihtiyaç durumunda haram maldan faydalanma konusunda genel bir kolaylık prensibi vardır:
"Allah, kolaylaştırmanızı ister, zorlaştırmanızı değil." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, faizle elde edilen para haramdır ve mümkünse bu para kullanılmamalıdır. Ancak, engelli bir yetimin tedavisi gibi hayati ve zaruri ihtiyaçlarda, bu paranın kullanılması günahı tamamen ortadan kaldırmasa da, zaruret hali dikkate alınarak caiz görülür. Çünkü tedavi, insan hayatını koruma ve iyileştirme amacı taşır ki bu İslam'da çok önemlidir.
Bankadan çekilen kredi ise faizli olduğu için haramdır. Ancak, başkasının mağduriyetini gidermek için bu kredi faizinin ödenmesi, yani zaruret halinde haram olan bir şeyi kullanmak, Hanefi mezhebine göre makul bir kolaylık olarak kabul edilir. Bu durumda, kredi borcunun ödenmesi, haramı önlemek veya zararı azaltmak için yapılır.
Yine de, mümkünse faizsiz finansman yöntemleri tercih edilmeli, faizden uzak durulmalıdır. Faizle elde edilen paranın hayır işlerinde kullanılması, haramı helal kılmaz ancak zaruret ve hayır amacıyla kullanılması günahı hafifletir. Bu tür durumlarda niyet ve maksad önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de faiz haramlığında ittifak halindedir. Ancak bazı çağdaş alimler, zaruret halinde faizli paranın tedavi gibi hayırlı işlerde kullanılmasını makul görürler. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, zaruret durumunda haram maldan faydalanmanın günahı hafiflettiğini belirtir.
Sonuç
Faizle elde edilen para haramdır ancak engelli bir yetimin tedavisi gibi zaruri ihtiyaçlarda kullanılması Hanefi mezhebine göre caizdir. Banka kredisi faizinin ödenmesi de zaruret halinde makuldür. Faizden mümkün olduğunca kaçınılmalı, helal yollar aranmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.