Faizli bankada çalışan birine verilmiş borcu almak caiz midir?
سوال کی تفصیلات
"Kendisi faizli bankada çalışan, eşi ise başka bir yerde güvenlik görevlisi olarak çalışan bir akrabama borç para verdim. Kendisi bu parayı bana öderken kendi maaşından mı eşinin maaşından mı verecek bilemeyeceğimden ve soramayacağımdan dolayı ne yapmam gerek bilemiyorum. Faizli iş yapan bir kurumdan maaş aldığı için bana ödeyeceği borcu olan para benim için temiz olur mu? Hac için para biriktiriyorum, alacağım o parayı bu birikime katmam doğru olur mu hocam?"
Açıklama
Faizli bankada çalışan birine verilen borcun geri alınması ve bu paranın helal olup olmadığı, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Bu durum, faizin haramlığı ve faizle elde edilen gelirin mahiyetiyle ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faize bulaşan kazançlar da helal kabul edilmez. Ancak, faizli bir kurumda çalışan kişinin maaşının tamamı faizden elde edilmemişse ve maaşın helal olan kısmı varsa, bu maaştan borç alıp vermek caiz olabilir. Borcun ödenmesi konusunda ise, kişinin maaşının hangi kaynaktan olduğu bilinmediği durumlarda, borcun helal kabul edilmesi için niyet ve amele bakılır.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlar, yaptıkları işte kendilerini kurtaramazlar." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şöyle buyurmuştur:
"Faiz alıp veren, Allah'a ve Resulüne savaş açmıştır." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, faizli bankada çalışan birinin maaşı, genellikle kurumun gelirinin bir kısmından oluşur. Bu maaşın tamamının faizden olup olmadığını bilmek zordur. Ancak, İslam alimleri, kişinin sadece faizle doğrudan kazanç sağlamadığı, maaşının helal olan kısmının da bulunduğu durumlarda, bu maaştan alınan paranın helal olabileceğini belirtmişlerdir. Bu nedenle, borç verdiğiniz kişinin maaşından size ödeme yapması caizdir.
Eşinin maaşından ödeme yapması ise tamamen helal bir kazanç olduğu için kesinlikle sorun teşkil etmez. Ödeme hangi maaştan yapılırsa yapılsın, sizin aldığınız para helal kabul edilir. Bu durumda, hac için biriktirdiğiniz para da helal olur ve bu birikime katabilirsiniz.
Ancak, mümkünse borç alırken niyetinizi ve amelinizi helal kazanç üzerine kurmanız, Allah'ın rızasını kazanmak açısından önemlidir. Ayrıca, borcun ödenmesinde zorluk yaşanırsa, kolaylık sağlamak ve zorlaştırmamak da sünnettir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak faiz haram kabul edilir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de faizle doğrudan bağlantılı kazançlar haramdır. Ancak maaşın tamamının faizden olup olmadığı bilinmediğinde, helal kabul edilir. Maliki mezhebinde ise daha hassas yaklaşımlar olabilir, ancak uygulamada benzer kolaylıklar sağlanır.
Sonuç
Faizli bankada çalışan birinin maaşından borç almanız ve bu borcun size ödenmesi helal kabul edilir. Hac için biriktirdiğiniz parayı bu borçla tamamlamanızda bir sakınca yoktur. Önemli olan niyetinizin helal kazanç olmasıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
