Faiz parası bulaşmış mirası ne yapmalıyız?
Fragedetails
"Hocam, dayımızdan abim ve bana yüklü miktarda para ve gayrimenkul kaldı. Abimin de benim de işlerimiz orta sınıf. İyi kötü çok şükür arabamız ve birer evimiz var. Dayımın parasına da çok mala da ihtiyacımız yok ama sıkıntı şu; dayımın bize bıraktığı mirasta helal kazandığı paraları yaşlılığında faize yatırdı ve faiz parası bulaştı bu paraya. Ölmeden önce abimle birlikte dayıma, ‘bu paraları medreselere ve bu tarz yerlere bağışlayalım’ dedik. Bize, ‘size hakkımı helal etmem bunu yaparsanız, bu parayı siz alıp işinizi büyüteceksiniz’ dedi. Dayımdan miras kaldı. Ben az olsun öz olsun ama helal olsun diyorum, abim de aynı şekilde düşünüyor. Bu parayı ne yapacağız hocam? Bu parayı bankadan dahi çekmek istemiyor faizden dolayı. Bu parayı fakir fukaraya dağıtsak gerçekten dayımın hakkına mı gireriz?"
Açıklama
Faiz parası bulaşmış miras konusu, helal ve haramın ayrımı açısından hassas bir meseledir. Mirasçılar, miras kalan malın helal ve haram yönlerini ayırt ederek İslam hukukuna uygun hareket etmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras kalan malın içinde faizden elde edilmiş para varsa, bu faiz parası helal değildir ve mirasçılar tarafından kullanılmamalıdır. Bu tür para sadaka, vakıf veya hayır işlerine verilmelidir. Mirasçılar, faiz parası üzerinde tasarruf edemezler, ancak helal olan kısmı miras olarak alabilirler.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz haram kılınmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir; bu yüzden onlar, hidayete eremezler." (Bakara, 2/275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
"Faiz yiyen ile yiyen, veren ile alan, hepsi günahkardır." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, dayınızın mirasında faizden elde edilmiş paranın bulunması durumunda, bu paranın helal olmadığını bilmek gerekir. Bu parayı doğrudan kullanmak veya miras olarak almak caiz değildir. Ancak bu parayı hayır kurumlarına, medreselere, fakir ve muhtaçlara vermek uygun olur. Böylece faizden elde edilen para, haram olmaktan çıkar ve sevap kazanılır. Dayınızın size hakkını helal etmemesi, onun kişisel bir durumu olup, İslam hukukunda faiz parası üzerinde tasarruf hakkınızı engellemez. Mirasçılar olarak helal olan kısmı alabilir, haram olan kısmı ise hayır işlerine vermekle yükümlüsünüz.
Günümüzde banka mevduatlarında faiz işlemi otomatik olarak gerçekleşebildiği için, mirasçılar bu konuda dikkatli olmalı, mümkünse faizden kaynaklanan kısmı tespit ettirip, bu miktarı hayır işlerine vermelidir. Böylece hem helal kazanç korunur hem de haramdan uzak durulur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde faiz parası üzerinde mirasçıların tasarruf edemeyeceğini belirtir. Bazı alimler, faiz parası miktarının tespiti zor ise, mirasçının niyetine göre hareket edilebileceğini söyler. Ancak genel kanaat, faiz paralarının hayır işlerine verilmesidir.
Sonuç
Dayınızın mirasında faiz parası varsa, bu parayı kullanmayınız. Helal olan kısmı alıp kullanabilir, faiz parası olan kısmı ise medrese, vakıf veya fakir fukaraya veriniz. Böylece hem helal kazanca riayet etmiş olursunuz hem de haramdan uzak durursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
