Faiz ile çalışan firmadan alınan maaşın hükmü nedir?
Sorunun Detayı
"Ben kurumsal bir firmanın genel müdürlüğünde meyve sebze satın alma bölümünde çalışmaktayım. Çalıştığım kurumun çalışan sayısı 20 bin kişinin üzerinde ve maaşları banka yoluyla alıyoruz. Ben bu hesapta parayı tutmayıp hesabıma yattığı gün bankadan çekip yastık altında tutsam, hesabımda 0TL kalsa bu şekilde çalışmam caiz olur mu? Aksi halde ne önerirsiniz? Günümüzde maalesef neredeyse bütün kurumsal firmalar böyle çalışmaktalar buradan ayrılsam başka bir yere geçsem yine bu düzen aynı."
Açıklama
Faiz ile çalışan bir kurumda maaş almak ve bu durumun İslami hükmü, günümüz ekonomik koşullarında birçok Müslümanın karşılaştığı önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır ve faizle doğrudan ilişki içinde olmak caiz değildir. Ancak, maaşın banka hesabına yatırılması ve orada geçici olarak kalması, kişinin faizle doğrudan alım-satım veya faiz geliri elde etmesi anlamına gelmediği sürece, bu durumun hükmü farklıdır. Banka hesabında paranın kalması faiz kazancı sağlamadığı için, maaşın banka yoluyla alınması caizdir. Parayı hemen çekip yastık altında tutmak ise, faizden uzak durmak açısından daha temkinli bir yaklaşımdır.
Deliller
Faizin haramlığı Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu yüzden onlardan sakının." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (sav) de faizle ilgili şu uyarıyı yapmıştır:
"Faiz yiyen ile yiyen, yazan ve şahit olan, hepsi günahkardır." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, günümüzde bankalar üzerinden maaş almak yaygın bir uygulamadır ve bu durum doğrudan faiz almak anlamına gelmez. Banka hesabında para bulundurmak, faiz kazancı elde etmek için değilse, yani mevduat faizi gibi bir gelir söz konusu değilse, bu durum caizdir. Ancak faizden tamamen uzak durmak isteyenler, maaşlarını banka hesabına aldıktan sonra hemen çekip yastık altında tutabilirler. Bu, faizle ilişkiyi minimuma indirir.
Çalıştığınız kurumun faizle çalışması sizin doğrudan faiz almanız anlamına gelmez. Çünkü maaşınız, emeğinizin karşılığıdır ve faizden bağımsızdır. Ancak, faizle çalışan kurumlarda çalışmak konusunda alimler arasında görüş ayrılıkları vardır. Hanefi mezhebine göre, zaruret olmadıkça faizle çalışan kurumlarda çalışmamak daha uygundur. Fakat günümüz şartlarında alternatif bulamamak veya geçim zorunluluğu gibi durumlar da göz önünde bulundurulur.
Alternatif olarak, faizsiz bankacılık hizmeti veren katılım bankalarını tercih etmek, maaşınızı bu tür bankalara aldırmak ve orada parayı tutmak daha uygun olur. Ayrıca, maaşınızı aldıktan sonra parayı hemen çekip faizsiz bir şekilde değerlendirmek de tavsiye edilir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Maliki mezheplerinde de faiz kesinlikle haramdır ve faizle doğrudan ilişki kurulması yasaktır. Ancak, maaşın banka yoluyla alınması konusunda Hanefi mezhebi gibi esnek yaklaşımlar vardır. Hanbeli mezhebinde ise faizle çalışan kurumlarda çalışmak daha çok sakıncalı görülür. Günümüzde Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer şekilde, faizden doğrudan kazanç sağlanmadığı sürece maaşın banka yoluyla alınmasının caiz olduğunu belirtmektedir.
Sonuç
Özetle, maaşınızı banka yoluyla almak caizdir; ancak faizden uzak durmak için parayı hemen çekip yastık altında tutmak veya faizsiz bankacılık yöntemlerini tercih etmek daha uygundur. Faizle çalışan kurumlarda çalışmak zorunda kalındığında, niyet ve durum göz önünde bulundurularak hareket edilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
