Evlilikte Sabrın Sınırı
Butiran Soalan
"İyi günler. Bir fetvanızda iyi bir aile ve evliliğin sabırdan geçtiğini ve evliliklerimizde yaşanan her tür sıkıntının Allah tarafından bize bir imtihan olduğunu söylüyorsunuz. Bunu kabul ediyorum ama evliliğim hakkında nasıl bir önlem almam gerektiğini bilemiyorum. 6 Yıl önce eşimle birbirimizi severek evlendik. Ama maddi problemler peşimizi bırakmadı. Bir kadın olarak bunca yıldır maddi anlamda hep eşime destek verdim. Benim evimde oturduğumuz için şimdiye kadar bir kere bile kira parası ödemedi. Evin her ihtiyacını çalıştığım için ben karşıladım. Bir çok borç yaptı hacizler geldi hepsini ödemeye çalıştım. Daha onun bir kuruşunu yemek bana nasip olmadı. Bunca yıldır hep sabır dedim. Yüce Rabbim onu benim karşıma çıkardıysa ve bu sıkıntıları bana yaşattıysa (ki ben bekarlığımda hiçbir sıkıntı yaşamamıştım) bir sebebi vardır dedim. Ama artık çok bunaldım. Çünkü hayatımızda hiçbir şey değişmiyor ve hiçbir şey yoluna girmiyor. Ben lükste parada pulda gözü olan bir insan değilim. Sadece evimde düzen ve huzur istiyorum. Artık evin hem erkeği hem kadını olmaktan yoruldum. Birazda eşim evin erkeği olsun bana ve evliliğimize sahip çıksın istiyorum. Hacizle satılan eşyaları yerine koysun yeni borçlar yapmasın ve evimizin nafakasını çıkarsın benden sigara yol parası istemesin istiyorum. Ona güvenim çok sarsıldı çünkü bir söylediği bir söylediğini tutmuyor. Hep düzelecek diye bekledim. Artık beni sevdiğini söylerken bile ona inanamıyorum. Çünkü seven insan sevdiğini bu kadar üzmemeli bence. Eşimin özünde iyi bir insan olması artık yetmiyor. Güvenimi kazanıp bu evliliği sahiplenmesi gerekiyor. Ama 6 yıl oldu daha bir adım ilerleyemedi. Şimdi soruyorum bu şartlarda kocamdır. Yüce Rabbimin sınavından geçiyorum deyip sabretmeli miyim? Yoksa bana sahip çıkamayan, evimin giderlerini karşılayamayan, evimin eşyalarını yerine koyamayan, sürekli benden para isteyen biriyle çok sevsem de yollarımı mı ayırmalıyım? Ben evlenmiş olmak için evlenen biri değilim. Tek isteğim bir aile olabilmekti. Aradığım tek şey huzur ve mutluluktu. Ama ne yazık ki bir aile olmayı başaramadık. İmanı güçlü birinin önerilerine ihtiyacım var. Bana bu konuda biraz akıl verirseniz çok sevinirim. Saygılarımla."
Açıklama
Değerli Müslüman, evlilikte sabır önemli bir erdemdir ancak bu sabrın bir sınırı ve evlilikte karşılıklı sorumlulukların yerine getirilmesi gerekir. Evlilik, karşılıklı sevgi, saygı, destek ve sorumluluk bilinci üzerine kuruludur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşlerin birbirine karşı hak ve sorumlulukları vardır. Eşler birbirlerine karşı nafaka, sevgi ve saygı ile yükümlüdür. Eğer eşlerden biri bu sorumluluklarını yerine getirmiyor ve evlilik huzurunu bozuyorsa, diğer eşin sabrı belirli bir sınırı aşabilir ve meşru sebeplerle evlilikten ayrılma hakkı doğabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikte karşılıklı sorumluluklar ve sabır vurgulanmıştır:
"Kadınlar sizin için birer tarladır; o tarlara dilediğiniz zaman gidin, kendileri de size itaat ederler. Allah'tan korkun ve içinizden iffetli olanlarla evlenin." (Bakara, 2:223)
"Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, hoşlanmadığınız bir şeyde Allah çok hayır takdir etmiş olabilir." (Nisa, 4:19)
Hz. Peygamber (sav) buyuruyor: "Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlakı en güzel olanıdır. Ve eşine karşı en iyi davranan da odur." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Evlilikte sabır, zorluklar karşısında dayanma gücüdür ancak bu, eşlerin haklarını ihmal etmek anlamına gelmez. Eşinizin maddi sorumluluklarını yerine getirmemesi, evin ihtiyaçlarını sürekli sizin karşılamanız ve güvenin zedelenmesi evlilikte ciddi problemlerdir. İslam, evlilikte adaleti, hakkaniyeti ve karşılıklı destek olmasını emreder. Eğer eşinizin davranışları evlilik hayatınızı çekilmez hale getiriyorsa, bu durumda sabrın sınırını zorlamamak gerekir.
Hanefi fıkhına göre, eşlerin nafaka yükümlülüğü erkeğe aittir. Kadın çalışsa da nafaka erkeğin sorumluluğundadır. Eşinizin bu sorumluluğu yerine getirmemesi, evlilikte huzurun bozulmasına sebep olur. Bu durumda, eşinizle konuşup durumun düzeltilmesi için çaba göstermek, gerekirse aile büyüklerinden veya alanında uzman bir danışmandan destek almak faydalı olur.
Ancak tüm bu çabalara rağmen evlilikte huzur sağlanamıyor ve maddi-manevi zarar devam ediyorsa, İslam hukukunda meşru sebeplerle boşanma hakkı tanınmıştır. Bu, son çare olarak düşünülmeli, sabır ve iyilikle çözüm aranmalıdır. Allah, kullarına kolaylık diler, zorlaştırmaz (Bakara, 2:185).
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, nafaka erkeğin yükümlülüğündedir ve evlilikte karşılıklı haklar önemlidir. Maliki mezhebinde ise nafaka konusunda farklı uygulamalar olabilir ancak genel olarak evlilikte adalet ve sorumluluk vurgulanır. Tüm mezheplerde, evlilikte huzurun sağlanması için çaba göstermek ve meşru sınırlar içinde sabretmek önemlidir.
Sonuç
Eşinizin sorumluluklarını yerine getirmemesi ve evlilikte huzurun bozulması durumunda, sabrın bir sınırı vardır. Öncelikle iletişim ve destek yollarını deneyin, ancak bu durum devam ederse meşru yollarla evliliğinizi gözden geçirebilirsiniz. Allah kolaylık versin, sabır ve adaletle hareket etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
