Evlilikte Baba Rızası
Butiran Soalan
"Selamün Aleyküm Sayın Nureddin hocam; Öncelikle yaptığınız bu hizmetlerden ötürü Allahu Zülcelâl sizden razı olsun isterim.Sayın hocam, kısaca sıkıntım için önce Allah'tan yardım sonra sizden yol göstermenizi rica ediyorum. Ben 33 yaşındayım, 3 sene önce eşimden ayrıldım. 8 yaşında bir kızım var. Evlenmek istediğim bir bayan var 2 sene kadar önce ailesinden istedik ve çocuğumu gerekçe gösterip vermediler. Zaman içerisinde babası kanser olduğunu öğrendik tekrar istemeye gidemedik ve 1 ay önce babası vefat etti. Talip olduğum bayanda bende anne baba rızasını güden kişileriz. Sorum şu hocam, babasının ölmeden önce rızası yoktu. Biz bu evliliği gerçekleştirsek yine baba rızası olmadan mı gerçekleştirmiş olacağız?"
Açıklama
Evlilikte aile büyüklerinin, özellikle anne ve babanın rızası, İslam toplumlarında önemli bir husustur. Ancak evlilikte baba rızasının zorunluluğu konusunda farklı görüşler bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ergenlik çağına gelmiş ve akıl sağlığı yerinde olan bir kadın, kendi rızasıyla evlenmekte serbesttir. Baba rızası zorunlu değildir; eğer baba evliliğe karşı çıkarsa ve bu karşı çıkış haksız ise, kadının evlenmesine engel olunmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili doğrudan baba rızası zorunluluğu belirtilmemiştir. Ancak evlilikte karşılıklı rıza önemlidir:
“Evlenmeniz size helal kılındı, mehirlerini verin...” (Bakara, 2:236)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
“Bir kadın, velisinin izni olmadan evlendirilirse, o evlilik geçersizdir.” (Buhari, Nikah, 3)
Ancak Hanefi mezhebi bu hadisi, velinin makul gerekçelerle evliliğe engel olması durumunda geçerli sayar. Aksi halde kadının rızası esas alınır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda talip olduğunuz bayanın babası vefat etmiş ve evlilik için rızası alınamamıştır. Hanefi mezhebine göre, artık baba rızası aranmaz çünkü baba hayatta değildir. Eğer anne ve diğer veliler evliliğe izin veriyorsa, bu evlilik geçerlidir. Ayrıca, evlilikte esas olan tarafların rızasıdır. Kızınızın ve talip olduğunuz bayanın rızası varsa, evlilik yapılabilir. Baba hayattayken rıza vermemiş olması, onun vefatından sonra engel teşkil etmez.
Modern uygulamalarda da Türkiye’de yasal olarak evlenmek için resmi izinler ve prosedürler gereklidir. Ancak İslami açıdan baba rızası olmadan evlilik Hanefi mezhebine göre mümkündür. Anne rızası ve tarafların rızası önemlidir. Zorlaştırmadan, kolaylaştırarak hareket etmek Peygamberimizin (s.a.v) sünnetidir.
Diğer Görüşler
Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde baba rızası evlilikte daha zorunlu kabul edilir. Özellikle Şafii mezhebinde velinin izni olmadan yapılan evlilik geçersiz sayılır. Ancak Hanefi mezhebi, kadının akıllı ve ergin olması halinde kendi rızasının öncelikli olduğunu belirtir.
Sonuç
Babanın vefatı sonrası baba rızası aranmaz. Talip olduğunuz bayanın evlilikte kendi rızası ve annenin rızası varsa evlilik İslam’a göre geçerlidir. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız.
