Evimin Rızkını Babama Vermem Gerekiyor mu?
Maelezo ya Swali
"Selamünaleyküm. Benim 30 yaşında bir ağabeyim var. Hayatı boyunca hiç çalışmadı, hep babam baktı. Evde ağa gibiydi, beni ve kardeşimi döverdi her şey sadece onun sanırdı açıkta para, yiyecek ya da eşya bırakamazdık alıp odasına koyardı, istenildiğinde döverdi. Anne babamıza şikâyet ettiğimizde ortalıkta bırakmasaydınız diye bizi suçlarlardı. İş güç bilmezdi. Öğlene doğru kalkardı, kahvaltı isterdi. Hazırlamazsak hır çıkarır, sigarası ve diğer masrafları yüzünden babam istediklerimizi alamazdı ve bize çıkışırdı istemeyelim diye. Babam ağabeyime kıyamazdı ve böyle böyle derken eve karı kız getirmeye ve içki içmeye başladı. Son iki senedir de alkolik. Ağabeyimin iki dokunmatik telefonu bilgisayarı her şeyi var. Aşırı alışveriş yapıyor. Babam yok derse evi birbirine katıyordu. Ben çalışmak istedim, iki gün işe gittim ağabeyim bot istedi babam param yok deyince; hülya çalışıyor ya dedi. Bu laf üzerine isten çıktım maaş günü baba bana 50 tl versene diye kendi paramdan istiyordum. Babamda bakarız diyordu. 20 yeter sana diyordu babam çok küfür ediyordu. Allaha sonsuz şükürler olsun bu sıkıntılardan 1 sen önce kurtuldum. Evlendim çok mutluyum. Evde bulamadığım huzuru eşimde buldum. Ben evlenirken ağabeyimde eve bir dul kadın getirdi. Kadın 15 yaşında oğluyla beraber geldi. Ben yapmayın, etmeyin dedim babam, beni kıskançlıkla suçladı. Ben evlenip gidince bunlar eve mobilya almışlar borca harca derken iki aylık evliydim babam iki milyar para istedi, yok dedim. Bağırdım, çağırdım, ağladım eşime rezil etmeyin dedim. Babam da bana kafayı yiyeceksin tamam bağırma, para mara istemiyorum dedi. Sonra ağabeyim aldı telefonu ne küfürler, eşime bana Allah’tan evde eşim yoktu. Birde eşinin telefonunu ver ona da küfür edeceğim dedi. 5 ay geçti geçmedi babam telefon etti. Bu sefer çok ciddi ve öfkeli bir şekilde 1 milyara ihtiyacı olduğunu söyledi ve eşimin eve gelmesini beklemişti ben bağıramayayım diye. Karşı koyduysam da eşim vermek istedi. Bir şey diyemedim eşim nazik, kibar biri; babam yüzsüz, eşimi sıkıştırıp bunaltırsa ve eşim utanıp yok diyemezse diye uykularım kaçıyor. Şimdi ben bu paradan geçtim boğazlarına kadar borç içindeler ağabeyim içkisi, sigarası, karısı kontörü, interneti dört dörtlük yaşıyor. Esimin ailesi bizden para istediklerini duysun istemiyorum. Babam yine para isteyecek, istemek zorunda yetişemiyor. Babama olmaz diye bağırsam da çağırsam da hiç tınlamıyor yüzsüzlüğü ele almış durum da. Ne yapmalıyım? Kız kardeşim de yardım etti zamanında, hala da veriyor. Bana da vermemi tavsiye ediyor. Benim geleceğim ne olacak? Baba, evinde ağabeyim yüzünden yokluk çektik. Koca evinde de mi rızkı mı onun lükslerine vereyim? Vermesem günah mı? Allah beni cezalandırır mı vermezsem? Kız kardeşimin yüzüne eşi, zaman zaman vuruyor aile durumumuzu. Çok bunalıyorum, uyuyamıyorum babamı kırmak istemiyorum ama babam söz dinleyen biri değil. Ne desem de vazgeçmiyor. Daha önce defalarca bağırdım, hakaret ettim yine bildiğini yapıyor."
Açıklama
Değerli Müslüman, sorunuz aile içi maddi sorumluluklar ve rızkın paylaşımı ile ilgilidir. Özellikle evin rızkının babaya verilmesi ve kardeşlerin durumları konusunda İslami ölçüler çerçevesinde rehberlik gerekmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evin rızkı öncelikle babaya aittir ve çocukların babaya nafaka borcu yoktur. Ancak, babanın ve aile bireylerinin ihtiyaçları doğrultusunda maddi yardımda bulunmak sevap ve güzel bir davranıştır. Fakat, babanın veya kardeşin israfı, zararlı alışkanlıkları ve aileye zarar veren tutumları varsa, bu durumda zorunlu ve sürekli maddi destek vermek farz değildir. Kişi kendi nafakasını ve ailesinin ihtiyaçlarını öncelikle gözetmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aile fertlerinin birbirine karşı sorumlulukları belirtilmiştir:
"Erkekler, kadınlar üzerinde koruyucudur ve sorumludur." (Nisa, 4/34)
Bu ayet, ailenin maddi ve manevi sorumluluklarının erkekler arasında paylaşıldığını gösterir. Ayrıca Peygamber Efendimiz (sav) şöyle buyurmuştur:
"Her kim, nafakasını temin etmekten kaçınırsa, Allah da onun rızkını keser." (Tirmizi)
Bu hadis, kişinin kendi nafakasını temin etme sorumluluğunu vurgular.
Detaylı Açıklama
Ailenizde yaşanan maddi ve manevi sıkıntılar, İslam'ın adalet ve merhamet ilkeleriyle bağdaştırılarak ele alınmalıdır. Babaya ve ağabeyinize karşı saygı ve iyilik yapmak önemlidir, ancak bu iyilik, israf ve zararlı alışkanlıkları desteklemek anlamına gelmez. Ağabeyinizin alkol kullanımı, evde huzursuzluk yaratması ve ailenize zarar vermesi İslam hukukunda hoş karşılanmaz. Bu durumda, onun ihtiyaçlarını karşılamak için zorunlu bir maddi destek vermek farz değildir. Ayrıca, babanızın ısrarla sizden para istemesi ve sizi zor durumda bırakması, İslam ahlakına uygun değildir. Siz ve eşinizin maddi durumunu korumak, evinizin huzurunu sağlamak önceliklidir.
İslam'da aile fertleri arasında dayanışma ve yardımlaşma önemlidir, ancak bu yardımlar karşılıklı saygı ve sorumluluk çerçevesinde olmalıdır. Zorlayıcı ve haksız talepler karşısında sabırlı olmak, ancak hakkınızı da korumak gerekir. Eşinizin ve sizin maddi durumunuzun zedelenmemesi, aile içi huzurun korunması için sınırlar koymak meşrudur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, kişinin kendi nafakasını temin etme sorumluluğunu ön planda tutar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de, aile bireylerinin ihtiyaçları doğrultusunda yardım yapılması tavsiye edilir, ancak israf ve zararlı alışkanlıklar desteklenmez. Maliki mezhebi de benzer şekilde, zorunlu olmayan maddi yardımların kişinin kendi durumuna göre yapılmasını önerir.
Sonuç
Özetle, babanıza ve ağabeyinize maddi yardımda bulunmak güzel bir davranıştır ancak bu, sizin ve eşinizin nafakasını tehlikeye atacak, israfı ve zararlı alışkanlıkları destekleyecek şekilde olmamalıdır. Hakkınızı koruyun, sabırlı ve nazik olun, gerektiğinde aile içi sorunları çözmek için akil kişilerden destek alın. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.