Eşimle ortak olan altınlar için ikimiz de zekât vermemiz, kurban kesmemiz gerekir mi?
Butiran Soalan
"Biz geçen yıl evlendik ve ortalama 200 gram altınımız var. Bu altınlar için eşimle ‘bunlar ikimizin’ diye anlaştık. Geçen sene eşim de ben de kurban kestik. Sene içinde altınlara dokunmadık. Onlardan bir gelir de elde etmedik. Bu sene de ikimize kurban kesmek düşer mi? (Erkek çalışıyor. Kadın ev hanımı ve bir geliri yok.)"
Açıklama
Ortak mal olan altınlar için zekât ve kurban yükümlülüğünün nasıl yerine getirileceği, malın mülkiyet durumu ve kazanç durumu ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ortak olan altınlar için her bir eşin ayrı ayrı zekât vermesi gerekmez. Ortak malın toplam miktarı üzerinden bir kez zekât verilmesi yeterlidir. Kurban konusunda ise, her bireyin kendi nisabına ve gelir durumuna göre kurban kesmesi gerekir; ortak mal üzerinden ayrı ayrı kurban kesmek şart değildir.
Deliller
Kur'an'da zekâtın malın üzerinden verilmesi emredilmiştir:
"Mallarınızda, onda bir nisab miktarı zekât olarak fakirlere verin." (Tevbe, 9/103)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın malın üzerinden verilmesini bildirmiştir:
"Altın ve gümüşün zekâtı, her yıl onda birdir." (Buhari, Zekât 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin ve eşinizin ortak malı olan 200 gram altın için zekât, altının toplam miktarı üzerinden hesaplanır. Nisab miktarı 85 gram altın olduğuna göre, 200 gram altın zekât vermeyi gerektirir. Ancak bu zekât, ortak mal olarak tek seferde verilmelidir; her birinizin ayrı ayrı zekât vermesine gerek yoktur. Bu, malın ortak mülkiyeti esas alınarak yapılır.
Kurban konusunda ise, kurban kesmek kişinin kendi gelir ve mal varlığına bağlıdır. Hanefi mezhebine göre, kurban kesmek için kişinin bir yıl boyunca geçimini sağlayacak kadar mala sahip olması gerekir. Eşiniz çalışıyor ve gelir sahibi ise kurban kesmesi gerekir. Siz ev hanımı olarak gelir sahibi değilseniz, kurban kesmeniz farz değildir. Ortak altın üzerinden ayrı ayrı kurban kesmek gerekmez; kurban, bireysel gelir ve mal durumuna göre değerlendirilir.
Geçen yıl her ikinizin de kurban kesmiş olması, bu yıl da aynı şekilde kesmeniz gerektiği anlamına gelmez. Mal ve gelir durumunuz değişmedikçe, kurban yükümlülüğü de değişmez.
Diğer Görüşler
Şafii ve Maliki mezheplerinde de ortak mal üzerinden zekâtın bir kez verilmesi esastır. Kurban konusunda ise genel olarak kişinin kendi nisabına ve gelir durumuna göre hareket edilir. Bazı alimler, ortak malın ayrı ayrı zekâtının verilmemesi gerektiği konusunda ittifak halindedir.
Sonuç
Ortak olan altınlar için zekâtı toplam miktar üzerinden bir kez vermeniz yeterlidir. Kurban ise her bireyin kendi gelir durumuna göre değerlendirilir; ev hanımı olan eşinizin kurban kesmesi şart değildir. Bu konuda kolaylaştırıcı olunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.