Eşimi yalnız bırakıp aileme yardıma gitmeli miyim?
جزئیات سؤال
"Hocam ben çok müşkül durumdayım. Evliyim ve yaklaşık üç yaşında, Âsiye adında bir kızım var. Annem ve babam beni köylerine, sezonluk olan yoğun bir iş için çağırıyorlar. Eşim, tıp fakültesinde son sınıfa geçmek üzere olan bir öğrenci. Kızım, maşallah çok güzel konuşuyor; duyduğu kelimeleri hemen kavrayıp cümle içinde kullanıyor, Kur'an-ı Kerim harflerini çabucak öğreniyor ve bazı zikirler ile İslami bilgileri öğreniyor. Allah azze ve cellenin bir lütfu gibi hissettiren bir evlat, elhamdülillah. Ben çaba sarf ediyorum ama yaratılışı öğrenmeye çok açık ve Allah'ın yardımını daima üstümde hissettiren bir evlat. Mesele şu ki ailem beni köye iş için çağırıyor fakat onları razı etmek istesem de ağızlarında alışkanlık olmuş köy küfürleri var ve normal konuşma gibi konuşup şakalaşıyor. Namazlarını kılıyorlar, hatta arada Kur'an okurlar. Ancak, yeterli bilgiye sahip olmadıkları için çoğu İslami ve ciddi konuyu hafife alabiliyor veya dalga geçebiliyorlar. Filistin mevzusunda bile çok gündem olmasına rağmen boykot yapmıyorlar. Üstüne toprak sattılar. Biz onların meselesine karışmayız sadece üzülürüz diyorlar. Çoğu zaman bu ve benzeri durumlar kardeşlerimle benim aramda büyük tartışmalara yol açıyor. Kalbim dayanmıyor. Sosyal medyanın ve televizyonun da çok gazına geliyorlar. Benim atanmak yerine İslami ilim öğrenmemi bile sürekli kırıcı şekilde eleştiriyorlar. Hâlbuki beni Kur'an kursunda yıllarca okutanlar da onlar. Orada öğrendiklerim yetermiş, daha ileri gitmemeliymişim onlara göre. Aynı şeyler sürekli konuşuluyor. Kendi aralarında sürekli küfürlü konuşup sofrada her daim kavga ediliyor. Ben ailemizde son on yıl içinde misafirsiz bir sofradan tatlı bir şekilde kalkıldığını hiç göremedim. Hep paylaşılamayan arsa, toprak, kavga kıyamet var. Ailemi çok özlüyorum, onlara yardım edip rızalarını da almak istiyorum ama evladımı bu ortama sokmalı mıyım ve okulu devam eden devamsızlık hakkı bulunmayan kocamı evde tek bırakıp on beş günlüğüne gitmeli miyim? Eşim kararsız kaldı ailemin sitemi karşısında, kararı da bana bıraktı ama gönlü gitmemi istiyor mu emin değilim. Bana yardım edebilir misiniz hocam?"
Açıklama
Değerli Müslüman, aileye yardım etmek ve evdeki sorumluluklar arasında denge kurmak, İslam'da önemli bir meseledir. Bu tür durumlarda hem aile fertlerinin hakkı hem de evin huzuru gözetilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşini ve çocuğunu yalnız bırakıp uzun süreli ve zorunlu olmayan bir şekilde başka bir yere gitmek, evdeki sorumluluklar ve eşin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak değerlendirilmelidir. Eş ve çocuk bakımının aksaması, evlilik ve aile hukukunda sıkıntı yaratabilir. Ancak aileye yardım etmek de önemli bir görevdir. Bu nedenle, mümkünse eşin ve çocuğun rızası alınmalı, evdeki düzen bozulmayacak şekilde hareket edilmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de aile fertlerine karşı sorumluluklar vurgulanmıştır:
"Ey insanlar! Sizi bir tek nefisten yaratan ve ondan da eşini yaratan, ikisinden birçok erkekler ve kadınlar türeten Rabbinize karşı gelmekten sakının." (Nisa, 4/1)
Hz. Peygamber (sav) de aileye karşı sorumluluklar konusunda şöyle buyurmuştur:
"Her biriniz çobansınız ve her biriniz sürüsünden sorumludur." (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Günümüzde aile içi sorumluluklar, özellikle çalışan veya eğitim gören eşlerin durumunda hassasiyet gerektirir. Eşinizi ve küçük çocuğunuzu uzun süre yalnız bırakmak, onların ihtiyaçlarının karşılanmasında zorluk yaratabilir. Ayrıca eşinizin eğitim durumu ve devamsızlık hakkının olmaması, onun başarısını etkileyebilir. Bu nedenle, ailenize yardım etmek istediğinizde, öncelikle eşinizle açık ve samimi bir şekilde konuşmalı, onun düşüncelerini ve duygularını anlamaya çalışmalısınız.
Ailenizin İslami konularda ve sosyal meselelerde farklı tutumları sizi zorlayabilir. Ancak, bu durum sizi aileye yardım etmekten alıkoymamalıdır. Yardım ederken, ortamın çocuğunuz ve eşiniz için uygun olmadığını düşünüyorsanız, çocuğunuzun ve eşinizin ihtiyaçlarını ön planda tutarak kısa süreli veya daha az yoğunlukta yardım seçeneklerini değerlendirebilirsiniz.
Unutmayınız ki, İslam'da aile içi huzur ve denge çok önemlidir. "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" hadisi ışığında hareket etmek, hem aile büyüklerine saygı hem de kendi ailenizin huzuru için en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, eş ve çocuk hakkının korunması önceliklidir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de evdeki sorumlulukların aksaması halinde uzun süreli ayrılıklar uygun görülmez. Maliki mezhebinde ise aile büyüklerine yardım etmek önemli olmakla birlikte, evin temel düzeni ve eşin rızası esas alınır.
Sonuç
Kardeşim, eşinizin ve çocuğunuzun ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak, onlarla istişare edip ortak karar veriniz. Ailenize yardım etmek güzel bir davranıştır ancak evdeki sorumluluklarınızı aksatmamak esastır. Bu dengeyi sağlamak için kısa süreli veya daha az yoğunlukta destek vermek daha uygun olabilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
