Eşimden Çocuklarıma Kalan Malları Vasiyet Edebilir miyim?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam eşim vefat etti. Malları bana ve iki küçük çocuğuma kaldı. Ben vasiyet yazdım. Bana ve çocuklarıma bir şey olursa bütün malların medrese yapımında kullanılmasını istedim. Acaba bunda dinen bir sakınca var mı? Malların hepsini vasiyet edebilir miyim?"
Açıklama
Vasiyet, bir kişinin vefatından sonra mal varlığının nasıl dağıtılacağını belirten hukuki bir işlemdir. İslam hukukunda vasiyetin sınırları ve şartları bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişi malının tamamını vasiyet edemez. Vasiyet, malın ancak üçte birini aşmamalıdır. Kalan kısmı ise mirasçılara otomatik olarak intikal eder. Bu nedenle, eşinizin mallarını size ve çocuklarınıza bıraktıktan sonra, siz vasiyet yoluyla mallarınızın tamamını medrese yapımı gibi hayırlı bir amaç için bırakmak istiyorsanız, bu ancak malınızın üçte birini geçmemelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de vasiyetle ilgili sınır şu şekilde belirtilmiştir:
"Vasiyet, ancak malın üçte birini aşmamak şartıyla yapılır..." (Bakara Suresi, 2:180)
Hz. Peygamber (s.a.v) de vasiyetle ilgili şu hadisi buyurmuştur:
"Bir kimse, malının üçte birinden fazlasını vasiyet ederse, mirasçılarından biri buna itiraz edebilir." (Sahih Buhari, Vasaya 12)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, eşinizin vefatı sonrası mallar size ve çocuklarınıza miras yoluyla kalmıştır. Siz vasiyet yoluyla mallarınızın tamamını hayır amaçlı medrese yapımına bırakmak istiyorsunuz. Ancak İslam hukukunda vasiyetin sınırı malın üçte biri ile sınırlıdır. Bu sınır, mirasçıların haklarını korumak içindir. Eğer vasiyetiniz malınızın üçte birini aşarsa, mirasçılarınız bu konuda itiraz hakkına sahiptir. Bu nedenle, vasiyetinizi yaparken malınızın üçte birini aşmamasına dikkat etmelisiniz.
Günümüzde vasiyetler noter aracılığıyla yapılmakta ve yasal düzenlemelerle desteklenmektedir. Ancak dini açıdan da bu sınır gözetilmelidir. Malınızın üçte birini hayır işlerine ayırmak, hem İslam hukukuna uygun hem de toplum yararına olan güzel bir davranıştır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak vasiyetin malın üçte birini aşmaması gerektiği konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı durumlarda, mirasçıların rızası ile bu sınır aşılabilir. Bu husus Hanefi mezhebinde de geçerlidir.
Sonuç
Özetle, malınızın tamamını vasiyet edemezsiniz; ancak üçte birini aşmamak şartıyla hayır amaçlı vasiyet yapabilirsiniz. Bu sınırı gözeterek vasiyetinizi düzenlemeniz hem dinen hem de hukuken uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.