Eşim vakıf hizmeti nedeniyle borçlanıyor, bu durum caiz midir?
تفاصيل السؤال
"Hocam, eşimle birlikte bir vakıf kurduk. Vakfımızın amacı, yurtdışında yaşadığımız bölgede aileleri bilgilendirmek, bilinçlendirmek ve çevremize faydalı olabilmek. Ancak bu hizmeti sürdürebilmek için eşim sürekli kendi cebinden ödeme yapıyor ve bu da yetmediği için borçlanmak zorunda kalıyor. Borçlarımız ciddi şekilde birikti. Sadece başkalarına faydalı olabilmek için bu kadar yükün altına girmek doğru ve caiz mi?
Ben çalışmıyorum, ev hanımıyım ve üç çocuğumuz var. Son düzenlenen bir seminerin sonunda sadece bir soru sordum fakat eşim çok sert bir şekilde bana yüklendi, “Bana itaat etmiyorsun, soru sorma.” gibi sözler söyledi. Bu tavrı beni çok incitti. Ben de ona, “Benimle böyle konuşamazsın, bana bağırıp parmak sallayamazsın, sen benim babam değilsin.” dedim. Bunun üzerine bana yataklarını ayıracağını söyledi. Kaç yıllık evliyiz ve genelde sağlıklı bir evliliğimiz oldu. Daha önce de bir kez bu şekilde cezalandırıldığımı hissetmiştim. Normalde ben bir adım atar, barışmak için özür dilerim, haklı olsam bile. Ama bu sefer çok kırıldım.
Ben uysal ve itaat eden bir kadınım. Fakat son zamanlarda eşim, davet ettiği bazı hocalardan duyduğu “Zamanın kadınlarında itaat yok” gibi sözleri bana tekrar etmeye başladı ve bu beni çok rahatsız etti. Eşimi böyle tanımıyordum. Anlayışlı, dinleyen biriydi. Ancak hoşuna gitmeyen bir şey söylediğimde bana böyle davranması beni çok üzüyor.
Bir erkek, eşine ne zaman yatak ayırabilir? Yapılan faaliyetler çok kıymetli olabilir ama sonunda benim kalbim kırılıyorsa, bu tutum doğru mu, caiz mi? Ne yapmalıyım?"
Açıklama
Değerli Müslüman, eşinizin vakıf hizmeti için borçlanması ve evlilikte yaşanan iletişim sorunları iki ayrı önemli meseledir. Her ikisi de İslam ahlakı ve hukukuna göre değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, hayırlı ve faydalı bir hizmet için borçlanmak caizdir; ancak borcun ödenebilmesi için imkânlar zorlanmalı, aşırı borçlanmaktan kaçınılmalıdır. Evlilikte ise eşler birbirlerine karşı şefkat ve merhametle muamele etmeli, sert ve kırıcı davranışlardan kaçınmalıdır. Yatak ayırma, ancak meşru bir sebep ve geçici bir durum olduğunda caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, müminlere karşılıklı sevgi ve merhametle muamele etmelerini emreder:
“Onların kalplerinde size karşı sevgi ve merhamet vardır.” (Âl-i İmrân, 3/159)
Hz. Peygamber (sav) de evlilikte iyi davranmayı şöyle vurgulamıştır:
“Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlakı en güzel olanıdır. Ve eşlerine karşı en iyi davranan da onlardır.” (Tirmizî)
Detaylı Açıklama
Vakfın amacı toplum yararına ise, bu hizmet için yapılan harcamalar ve borçlanmalar makul ölçüde caizdir. Ancak borçlar birikip aileyi zor duruma sokuyorsa, bu durum yeniden değerlendirilmelidir. Borçlanırken aile fertlerinin rızası ve durumu gözetilmelidir. İslam, aile huzurunu korumayı emreder.
Eşler arasında iletişimde saygı ve sevgi esastır. Sert ve kırıcı sözler, özellikle eşler arasında hoş karşılanmaz. Hz. Peygamber (sav) eşlerine karşı yumuşak davranmayı öğütlemiştir. Eşlerin birbirine itaat etmesi, karşılıklı hak ve sorumlulukların yerine getirilmesiyle olur; bu itaat, zorbalık veya hakaret anlamına gelmez.
Yatak ayırma ise aile içi geçici bir ihtilaf veya meşru bir sebep varsa mümkündür. Ancak bu durumun kalıcı hale gelmesi, aileyi yıpratır ve İslam’ın aileyi koruma prensibine aykırıdır. Eşler, sorunlarını sabır, sevgi ve diyalogla çözmeye çalışmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, hayırlı işlerde borçlanmanın caiz olduğunu, ancak aile huzurunun öncelikli olduğunu belirtir. Sert davranışlar ve yatak ayırma konusunda da ihtilaf yoktur; hepsi aileyi koruma ve iyileştirme esasına vurgu yapar.
Sonuç
Eşinizin vakıf hizmeti için makul ölçüde borçlanması caizdir; ancak aile huzuru her şeyden önemlidir. Sert sözler ve yatak ayırma aileyi yıpratır, bu nedenle sevgi, sabır ve karşılıklı anlayışla sorunlar çözülmelidir. İyi iletişim ve karşılıklı saygı, evliliğin temelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
