Eşim, illa ailesinin yanında yaşamamızı istiyor, ne yapmalıyım?
جزئیات سؤال
"Ben bir din görevlisinin hanımıyım, kendim de ilahiyat mezunuyum. Eşimle evlenmeden önce nerede yaşayacağımız konusunda anlaştık ama evlenince işler değişti. Eşim ailesinin yanına gitmek istiyor ben de kendi ailemin yanına gitmek istiyorum. 6 yıldır bu sorunu çözemiyoruz ve artık sorun iyice büyüdü. Kendisi de istemediği halde ailesinin yanına gideceğini söyledi ve bana kapıyı gösterdi. Zaten ne zaman aramızdaki sorunları çözmeye başlasak ailesi tayin meselesiyle aramızı bozmayı başarıyor. Bir çocuğum var. Oraya gidersem huzurumun bozulacağının farkındayım. Ama eşim beni ikinci plana atıp ‘ister gel ister gelme’ diyerek tehdit ediyor ve bana basit bahanelerle şiddet uyguluyor. Yanında yaşadığım için kendimi şahsiyetsiz hissediyorum artık. Ne yapacağımı bilmiyorum. Evlenirken ailem bunların olacağını söylemişti ve ben ailemi dinlemedim, şimdi ise haksız çıktım. Bu şekilde evliliğim biterse sorumlu olur muyum? Ben orta yolu bulmak istedikçe inat ediyor. 8 kardeşler ve herkes ailesi nerede istiyorsa orada yaşıyor ama benim eşim ailenin en küçüğü olarak babasının sözünden çıkamadığı için beni boşamayı bile göze alıyor. Ailemin yanına gidersem ve sonunda ayrılırsak sorumlu olur muyum?"
Açıklama
Değerli Müslüman, evlilikte eşlerin birlikte huzurlu ve uyumlu bir hayat sürmeleri esastır. Ancak bazen ailevi baskılar ve yerleşim yeri konusunda anlaşmazlıklar yaşanabilir. Bu durumda İslam hukuku, eşlerin haklarını ve sorumluluklarını gözeterek çözüm yolları sunar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşlerin birlikte yaşaması, evlilik birliğinin devamı için farzdır. Eşin, kocasının yanında yaşaması gerekir; ancak bu, kocanın eşine kötü davranmaması, ona eziyet etmemesi şartıyla geçerlidir. Eğer koca aile baskısı nedeniyle eşine eziyet ediyor, şiddet uyguluyor ve huzurunu bozuyorsa, eşin bu durumdan korunması için hakları vardır. Eş, şiddet ve kötü muameleye maruz kalıyorsa, bu durumda boşanma veya ayrı yaşama hakkı doğabilir. Eşin kendi ailesinin yanına dönmesi, evlilikteki hak ve sorumluluklarını ortadan kaldırmaz, ancak zorunlu hallerde korunma amaçlıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikte karşılıklı iyi muamele emredilmiştir:
“Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, hoşlanmadığınız bir şeyde Allah çok hayır takdir etmiş olabilir.” (Nisa, 4/19)
Hz. Peygamber (s.a.v) de eşlere karşı iyi davranmayı emretmiştir:
“Müminlerin iman bakımından en mükemmel olanı, ahlakı en güzel olanıdır. Sizlere en hayırlınız, hanımlarına karşı en iyi davrananınızdır.” (Tirmizî)
Detaylı Açıklama
Eşler arasında yaşanan yerleşim yeri ihtilaflarında, öncelikle karşılıklı anlayış ve sabır önemlidir. Eşinizin ailesinin yanında yaşamak istemesi, onun aile bağlarından kaynaklanabilir ancak sizin huzurunuz ve psikolojik sağlığınız da göz önünde bulundurulmalıdır. Şiddet ve tehdit içeren davranışlar İslam’da kesinlikle yasaktır ve bu durumda eşinizin davranışları evlilik hukukunu zedeler.
Hanefi fıkhına göre, koca eşine kötü davranırsa, eşin korunması için mahkemeye başvurarak boşanma veya ayrı yaşama talebinde bulunabilir. Eşinizin sizi kapı dışarı etmesi ve şiddet uygulaması, sizin haklarınızı ihlal eder. Çocuğunuzun da huzurlu bir ortamda büyümesi esastır. Bu nedenle, ailenizin yanına dönmeniz, kendinizi ve çocuğunuzu korumanız açısından meşru ve makuldür.
Evlenirken verilen sözler, evlilikteki sorumlulukları ortadan kaldırmaz. Evlilikteki sorunlar, iletişim, sabır ve gerektiğinde dini ve hukuki mercilere başvurma ile çözülmelidir. Ailenizin yanına dönmeniz evliliğin bitmesine sebep olmaz; aksine, zorlayıcı ve zararlı ortamdan uzaklaşmak, evliliğin sağlıklı devamı için bir fırsat olabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, eşlerin birlikte yaşamasını ve iyi muamele görmesini şart koşar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de şiddet ve kötü muamele durumunda kadının korunması önceliklidir. Maliki mezhebi de kadının haklarını koruyucu hükümler içerir. Dolayısıyla, mezhepler arasında bu konuda temel bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Değerli kardeşim, eşinizin ailesinin yanında yaşamak istemesi sizin huzurunuzu bozuyorsa ve şiddet görüyorsanız, ailenizin yanına dönmeniz İslam açısından meşrudur. Bu durum evliliğinizi bitirmez, aksine haklarınızı korumanız için gereklidir. Sorunlarınızı sabır ve akıl ile çözmeye çalışın, gerektiğinde dini ve hukuki destek alın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
