Eşim beni boşarsa vebal almış olur muyum?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam ben yirmi altı yaşında bir kadınım ve eşimle ayrılmak üzereyim. Eşimle evlenmeden önce bir sene görüştük, nişanlıyken çok iyi ve çok anlayışlı bir insandı bana çok değer verirdi. Düğünümüze kadar her şey çok güzeldi. Evlendiğimiz gün düğün bitiminde bana taktıkları altın bileziklerin sahte olduğunu fark ettim ve onunla tartıştım. Düşüncesizlik ettiğimi biliyorum ama o an öfkeme yenilmiştim. Eşim bana tokat attı bu yüzden ve henüz üzerimde gelinlik varken beni dövdü. Ben o gece ağlayarak uyudum. O günden sonra da bana çok ilgisiz davrandı, hep bir şey hak etmiyorsun dedi. Kendi aklınca beni hep cezalandırdı, eskisi gibi ol diye yalvardım ama o kişi öldü artık eskisi gibi olamam dedi. Üstelik evlenip çok uzağa gelmiştim. İlk bir buçuk ay benden ayrı uyumak istedi. Her şeye rağmen evliliğim bitsin istemedim, biz dini nikâhlı evliydik düğün sonrası resmi nikâhım kıyılacaktı ama ne çocuk istedi benden ne de resmi nikâh. Ben de çıkıp ailemin yanına geldim ve beni hiç arayıp sormadı. Ben arayıp sordukça cevap verdi, beni al dediğimde ise ben giden birini almam dedi. Ailesi biz istemiyoruz ve bizi ezip geçersen hakkımızı helal etmeyiz demiş. Ben eşimden ayrılmak istememiştim keşke ailemin yanına da gelmeseydim diyorum ama babası on sene de geçse resmi nikâhın olmayacak dediği için geldim. Beni boşarsa bunun vebali altına girmiş olur muyum?"
Açıklama
Değerli Müslüman, eşler arasındaki evlilik, İslam'da çok önemli ve kutsal bir bağdır. Boşanma ise son çare olarak düşünülmeli ve mümkün olduğunca korunmalıdır. Ancak evlilikte şiddet, ilgisizlik ve hakaret gibi durumlar varsa, bu durumlar evliliğin devamını zorlaştırır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, eşiniz sizi boşarsa, sizin doğrudan bir vebaliniz olmaz. Çünkü boşanma, erkeğin veya kadının iradesiyle gerçekleşen bir hukuki işlemdir. Ancak evlilikteki sorunları çözmek için çaba göstermek, sabretmek ve mümkünse arabuluculuk yapmak müstehaptır. Eşinizin size karşı kötü davranması, sizin boşanma talebinde bulunmamanız halinde, onun sorumluluğundadır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili önemli bir ayet vardır:
"Onlarla iyi geçinin. Eğer onlardan hoşlanmazsanız, hoşlanmadığınız bir şeyde Allah çok hayır takdir etmiş olabilir." (Nisa, 4/19)
Hz. Peygamber (s.a.v) de evlilikte iyi davranmayı emretmiştir:
"En hayırlınız, ailesine en hayırlı olanınızdır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Eşinizin size karşı şiddet uygulaması ve ilgisiz davranması İslam ahlakına ve evlilik hukukuna aykırıdır. Evlilikte karşılıklı saygı, sevgi ve merhamet esastır. Eğer eşiniz sizi dövüyorsa, bu durum İslam'da hoş karşılanmaz ve kadının korunması gerekir. Siz sabretmiş ve evliliği sürdürmek istemişsiniz, bu çok güzel bir davranıştır. Ancak eşinizin kötü muamelesi devam ederse, boşanma hakkınız doğar. Boşanma durumunda sizin vebaliniz olmaz, çünkü evlilik bir ortaklık ve karşılıklı sorumluluktur. Eşinizin size kötü davranması onun sorumluluğundadır.
Resmi nikahın olmaması da durumunuzu zorlaştırabilir, ancak İslam'da dini nikah geçerlidir. Resmi nikahın yapılması ise devletin şartıdır ve hukuki güvence sağlar. Bu konuda da aile ve eşinizle konuşarak çözüm aramak faydalı olur.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, eşin boşaması durumunda kadının vebalinin olmadığı kabul edilir. Ancak bazı alimler, evlilikteki sorumlulukların yerine getirilmemesi halinde her iki tarafın da sorumluluğu olabileceğini belirtir. Fakat genel kanaat, kötü muameleye maruz kalan tarafın vebalinin olmadığı yönündedir.
Sonuç
Özetle, eşiniz sizi boşarsa sizin doğrudan bir vebaliniz olmaz. Ancak evlilikte yaşadığınız sıkıntıları çözmek için sabır ve iyi niyetle çaba göstermeniz önemlidir. Kendinizi koruyun, haklarınızı arayın ve gerektiğinde dini ve hukuki destek alın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
