Engelli Akrabaya Sağlanan İndirimden Faydalanma
Savol tafsilotlari
"Sayın hocam, %93 özürlü olan, evde bakıma muhtaç anneme ben kendi evimde bakıyorum. Kendi aracım var, annemin bakıcısı da var, bu imkanları ben karşılıyorum. %90 ve üzeri engellilerle ilgili olarak devlet tarafından sağlanan vergi indiriminden faydalanarak parasının tamamını kendim ödeyerek oğlumun şahsi kullanımı için araç almamda sakınca var mıdır? Bu konuda 2011'de yapılan son kanun düzenlemesinde %90 ve üzeri engelli adına alınacak aracı, araç sahibinin 3. dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarından birisinin kullanabileceği belirtilmiş. Bu durumda oğlumun aracı kullanmasında herhangi bir kanuni sorun-yalan-aldatma bulunmamaktadır."
Açıklama
Engelli bireyler için devlet tarafından sağlanan vergi indirimleri ve araç alım kolaylıkları, engellinin hayatını kolaylaştırmak amacıyla düzenlenmiştir. Bu imkanların kullanımı ve araçların kimler tarafından kullanılabileceği konusunda hem kanuni hem de dini açıdan değerlendirme yapılmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, engelli birey adına alınan aracın, engellinin bakımını üstlenen ve onun menfaatini gözeten yakınları tarafından kullanılması caizdir. Ancak aracın, engelli bireyin menfaatine hizmet etmeyen, tamamen şahsi kullanım için alınması ve devletten sağlanan indirimlerin amacı dışında kullanılması uygun değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de, mal ve imkanların hakkaniyetle ve ihtiyaç sahiplerinin menfaatine uygun şekilde kullanılması emredilmiştir:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yere yemeyin; ancak karşılıklı rızaya dayalı ticaret olsun." (Nisa, 4/29)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Devletin %90 ve üzeri engelliler için sağladığı vergi indirimleri ve araç alım kolaylıkları, engellinin hayatını kolaylaştırmak, onun ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla verilmiştir. Kanuni düzenlemelerde, bu araçların engelli bireyin kendisi veya 3. dereceye kadar kan ve sıhri hısımları tarafından kullanılması öngörülmüştür. Oğlunuzun 3. derece hısımlardan olması durumunda, aracın engelli anne için alındığı ve onun bakımına hizmet ettiği sürece kullanması kanunen uygundur.
Ancak aracın tamamen oğlunuzun şahsi kullanımı için alınması ve engellinin menfaatine hizmet etmemesi, devletin sağladığı kolaylıkların amacına aykırıdır. Bu durum, hem kanuni hem de İslami açıdan doğru değildir. Engellinin bakımını üstlenen kişi olarak, aracın kullanımı engellinin ihtiyaçlarına uygun olmalıdır.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri de, devlet yardımlarının ve kolaylıklarının amacına uygun şekilde kullanılmasını tavsiye etmektedir. Zira İslam'da israf ve haksız kazanç yasaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir; engelli adına alınan araçların, engellinin ihtiyaçlarını karşılamak üzere kullanılması esastır. Ancak bazı mezhepler, kanuni düzenlemelere daha sıkı bağlı kalınmasını önerirler ve aracın sadece engelli veya doğrudan bakımını üstlenen kişilerce kullanılması gerektiğini vurgularlar.
Sonuç
Değerli Müslüman kardeşim, engelli anne adına devletin sağladığı vergi indiriminden faydalanarak araç almanız ve bu aracı engellinin bakımını üstlenen yakınların kullanması İslami ve kanuni açıdan uygundur. Ancak aracın tamamen oğlunuzun şahsi kullanımı için alınması ve engellinin menfaatine hizmet etmemesi doğru değildir. Bu nedenle aracın kullanımını engellinin ihtiyaçlarına uygun şekilde düzenlemeniz tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
