Emlakçılıkta Alım-Satım Değeri
Faahfaahinta Su'aasha
"Nurettin hocam, arsa tarla inşaat işleriyle meşgulüz arsa alırken veya tarla alırken şöyle bir sıkıntı oluşuyor. İmara yeni giren bir tarla olduğu zaman tarlanın değeri 500000 TL ise emlak alım satım değeri 20000 TL çıkıyor. Alım satım masrafında da uçurum oluşuyor. Satış işlemini emlak servisinin belirlediği 20000 fiyattan mı yapsak yoksa bizim alıp sattığımız 500000 fiyattan mı yapsak? Alt limitten yapsak haram olur mu?"
Açıklama
Değerli Müslüman, emlak alım-satımında gerçek satış bedelinin beyan edilmesi ve buna göre işlem yapılması önemlidir. İslam hukukunda malın gerçek değerinin gizlenmesi veya düşük gösterilmesi çeşitli sorunlara yol açabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, alım-satım işlemlerinde malın gerçek değeri üzerinden işlem yapılması gerekir. Malın değerini olduğundan düşük göstermek, haksız kazanca ve dolayısıyla harama sebep olabilir. Bu nedenle, emlak alım-satımında gerçek satış bedelinin beyan edilmesi ve vergisel ya da diğer resmi işlemlerde de bu değerin esas alınması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve mülk ile ilgili dürüstlük ve adalet vurgulanmıştır:
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda haksız yollarla yemeyin; ancak karşılıklı rıza ile yapılan ticaret müstesnadır." (Nisa, 4/29)
Hz. Peygamber (sav) de dürüstlüğü ve aldatmaktan kaçınmayı emretmiştir:
"Mümin, müminin kardeşidir; ona zulmetmez ve onu terk etmez." (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Günümüzde emlak alım-satımında bazen vergisel yükümlülüklerden kaçınmak için satış bedelinin düşük gösterilmesi gibi uygulamalar olabilmektedir. Ancak bu, İslam açısından doğru değildir. Çünkü gerçek değerin gizlenmesi, hem devlet hakkının zayi edilmesine hem de karşı tarafın zarar görmesine sebep olur. Bu durum, haksız kazanç ve dolandırıcılık kapsamına girer.
Emlak alım-satımında, tarafların üzerinde anlaştığı gerçek fiyat esas alınmalıdır. Eğer resmi işlemlerde farklı bir bedel gösterilirse, bu durum İslam hukukunda caiz değildir. Çünkü Kur'an ve hadisler, mal ve mülk işlerinde dürüstlüğü ve adaleti emreder.
Vergi ve harçlar gibi devlet yükümlülükleri, toplumun düzeni ve hizmetlerin devamı için gereklidir. Bu nedenle, bu yükümlülüklerden kaçınmak için gerçek değeri gizlemek İslam ahlakına uygun değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak dürüstlük ve gerçek değerin beyan edilmesi gerektiği konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı durumlarda, örneğin aşırı vergi yükü veya haksız rekabet gibi istisnai durumlarda farklı yaklaşımlar olabilir. Fakat bu durumlar istisnadır ve genel kural gerçek değerin beyanıdır.
Sonuç
Sonuç olarak, emlak alım-satımında gerçek satış bedelinin beyan edilmesi gerekir. Değerli Müslüman, alım-satım işlemlerinde dürüstlüğü esas alarak, gerçek fiyat üzerinden işlem yapmanızı tavsiye ederim. Böylece hem İslam hukukuna uygun hareket etmiş olursunuz hem de toplumsal adalete katkıda bulunursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.