Elinde satabileceği arsası olana zekat verilebilir mi?

Açıklama

Zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve malın belirli şartlar altında ihtiyaç sahiplerine verilmesi farzdır. Zekât verilecek kimseler arasında fakir, miskin, borçlu gibi gruplar bulunur. Sorunuzda, borçlu olan ancak elinde satabileceği arsa gibi bir malı bulunan kişiye zekât verilip verilemeyeceği sorulmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, borçlu olan kimseye zekât verilebilir. Ancak, borçlunun elinde satabileceği ve borcunu karşılayacak değerde bir mal varsa, ona zekât verilmez. Çünkü zekâtın amacı, ihtiyaç sahibinin zaruretlerini gidermek ve borcunu ödemesine yardımcı olmaktır. Eğer borçlu, kendi malını satarak borcunu ödeyebilecek durumdaysa, ona zekât verilmesi gerekmez.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekâtın ihtiyaç sahiplerine verilmesi emredilmiştir:

"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin..." (Bakara, 2:43)

Hadislerde ise borçluya zekât verilmesi caiz görülmüştür:

"Kim borçlu olduğu için zekât isterse ona verilir." (Buhari, Zekât, 45)

Detaylı Açıklama

Borçluya zekât verilmesi, onun borcunu ödeyip rahatlaması içindir. Ancak burada önemli olan, borçlunun gerçekten ihtiyaç sahibi olmasıdır. Eğer borçlu kişi elinde satabileceği bir arsa gibi değerli bir mal bulunduruyorsa, bu malı satarak borcunu ödeyebilir. Bu durumda zekât vermek yerine, borçlunun malını değerlendirmesi beklenir. Çünkü zekât, ihtiyaç sahibinin gerçek ihtiyaçlarını karşılamak için verilir ve malı olanın malını satmadan zekât alması uygun görülmez.

Günümüzde de borçlu olan kişinin mal varlığı araştırılır. Eğer borcunu ödeyebilecek durumda ise, ona zekât verilmez. Ancak malı satmakta zorluk çekiyorsa veya malının değeri borcunu karşılamıyorsa, zekât verilebilir.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de benzer görüşler hakimdir. Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de borçluya zekât verilmesi caizdir ancak borcunu ödeyebilecek malı varsa zekât verilmez. Bazı alimler, borçlunun malını satmasının zor veya mümkün olmadığı durumlarda zekât verilmesini uygun görürler.

Sonuç

Değerli Müslüman, elinde satabileceği arsası gibi bir malı olan borçluya zekât verilmez. Öncelikle borcunu ödemesi beklenir. Ancak malını satmakta zorlanıyorsa veya malı borcunu karşılamıyorsa zekât verilebilir. Zekât verirken kolaylaştırmak ve gerçek ihtiyaç sahiplerine yardım etmek esastır.