Eksik iş yapan ustaya az ödeme yaptığım için hakkını haram edebilir mi?
سوال کی تفصیلات
"Hocam evimin bahçesine bir yazlık oturma bölümü yapmak üzere marangozla anlaştık. Ne istediğimi anlattım ve yazdık. Usta işi çok geciktirdi. Gecikmeye razı olduk bu sefer işi tam yapmadı. Ücrete gelince de ücretini tam istedi. Ben de vermedim, yaptığı kadarını verdim. O da hakkını haram ettiğini söyledi. Onun haram etmesi beni etkiler mi?"
Açıklama
Bir iş karşılığında yapılan hizmetin eksik olması ve ücretin buna göre ödenmesi, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Burada işçinin hakkı ve işverenin hakkı dengede tutulmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, işçi yaptığı işin karşılığını tam ve hakkaniyetli olarak almalıdır. Eğer iş eksik yapılmışsa, işveren sadece yapılan kısmın ücretini vermekte haklıdır. İşçinin hakkını haram etmesi, kendi kusurundan kaynaklanıyorsa, bu işverenin sorunu değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de işçinin hakkını vermek emredilmiştir:
"Ey iman edenler! İşçiye, işini bitirdiği zaman hakkını tam olarak verin." (Nisa, 4/58)
Hz. Peygamber (s.a.v) de işçinin hakkını vermenin önemini vurgulamıştır:
"Bir işçinin ücretini, teri kurumadan vermek gerekir." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, iş sözleşmesinde anlaşılan işin eksiksiz yapılması esastır. Ancak işçi işi eksik yapmışsa, işveren sadece yapılan işin karşılığını ödemekle yükümlüdür. İşçinin işi geciktirmesi veya eksik yapması, onun kusurudur ve bu durumda tam ücret talep etmesi hakkaniyete uygun değildir.
Ustanın "hakkını haram ettin" demesi, kendi yaptığı eksiklikten dolayı geçerli değildir. Bu tür ifadeler, kişisel bir üzüntü ifadesi olabilir ancak İslam hukukunda işçinin hakkı, yaptığı işin karşılığıdır. İşveren, yapılan iş kadar ödeme yapmalıdır. Eğer işçi işi tamamlamayı reddediyorsa, bu durumda işveren mahkemeye başvurarak hakkını arayabilir.
Gecikme konusunda ise, taraflar arasında anlaşma varsa, bu durum ücret üzerinde etkili olabilir. Ancak eksik iş yapılması ayrı bir meseledir ve ücretin tamamını talep etmek adil değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak işçinin yaptığı işin karşılığını alması gerektiği konusunda ittifak halindedir. Bazı görüşler, işçinin kusuru varsa ücrette indirim yapılabileceğini belirtir. Ancak işverenin, işçinin hakkını tamamen vermemesi caiz değildir.
Sonuç
Sonuç olarak, işçinin yaptığı iş karşılığında ücret alması gerekir. Eksik iş yapılmışsa, sadece yapılan kısmın ödenmesi hakkaniyettir. Ustanın hakkını haram etti demesi, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Adaletli olunmalı, yapılan işin karşılığı verilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
