Dinleyerek Hatim Yapmak, Okumak Gibi Sayılır mı?
Butiran Soalan
"Selamünaleyküm. Görme engelli bir insan Kur'an okumakta çok zorlanıyorsa, ne olursa olsun zorlanarak okumaya çalışıp okumalı mı? Yoksa bunu bana Allah lutfetti deyip dinleyerek de hatim yapmış olur mu?"
Açıklama
Kur'an-ı Kerim'i hatim etmek, onu baştan sona okumak anlamına gelir. Ancak görme engelli veya okuma güçlüğü çeken kimseler için dinleyerek Kur'an'ı takip etmek konusu önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Kur'an'ı hatim etmek için mutlaka kendisinin okuması gerekir. Ancak okuması mümkün olmayan veya zorlanan kimseler için dinleyerek Kur'an'ı tamamlaması da makbul ve geçerli kabul edilir. Zorlanarak da olsa okumaya çalışmak sevap kazandırır, fakat dinleyerek hatim yapmak da geçerlidir.
Deliller
Kur'an'ın okunması emredilmiştir, ancak kolaylık da gözetilmiştir:
"Allah, size güçlük vermek istemez; ancak sizi seçmek ve size olan nimetini tamamlamak ister." (Bakara, 2/185)
Hz. Peygamber (s.a.v) şöyle buyurmuştur: "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Görme engelli bir kardeşimizin Kur'an okumakta zorlanması, onun niyet ve gayretine bağlı olarak Allah katında değerlidir. Zorlanarak da olsa okumaya çalışması sevap kazandırır ve mümkünse teşvik edilir. Ancak bu mümkün değilse, Kur'an'ı dinleyerek hatim yapması da kabul edilir. Çünkü Kur'an'ı anlamak ve kalbe yerleştirmek esas amaçtır. Dinleyerek Kur'an'ı takip etmek, özellikle teknolojinin gelişmesiyle mümkün hale gelmiş ve bu durum kolaylık sağlamıştır.
Kur'an tilaveti ve hatim, kişinin kendi okumasına bağlıdır; ancak engel durumlarında dinleyerek hatim yapmak da geçerlidir. Bu, kişinin Kur'an'a olan bağlılığını ve sevgisini gösterir. Ayrıca, Kur'an'ı dinlemek de ibadet ve tefekkür vesilesidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, engelli veya okuyamayan kimseler için dinleyerek hatim yapmak caiz ve makbul görülür. Hanbeli mezhebi de bu konuda kolaylık sağlamaktadır. Dolayısıyla mezhepler arasında bu konuda bir ihtilaf yoktur.
Sonuç
Değerli Müslüman kardeşim, görme engelin varsa zorlanarak okumaya çalışman sevaplıdır; ancak mümkün değilse Kur'an'ı dinleyerek hatim yapman da geçerlidir ve Allah katında makbul olur. Önemli olan Kur'an'a olan sevgi ve bağlılıktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
