Depremzedelere söz verdiğim maddi yardımı yapamazsam günaha girer miyim?
Vraagdetails
"Hocam depremden sonra haberlerden etkilenerek depremzede birkaç kişiye yüklü miktarda bağış sözü verdim. Bu bağışı da aylara bölerek yapacağımı söyledim. İlk ay ödemelerini de yaptım. Şimdi baktım ki ben bunun altından kalkamayacağım, kalkarsam da kendi ekonomik düzenime zarar verecek. Bu sözümden dönsem günah işlemiş olur muyum?"
Açıklama
Depremzedelere maddi yardım sözü vermek, güzel ve hayırlı bir niyettir. Ancak bu tür sözler yerine getirilmesi gereken bir borç hükmünde olabilir ve yerine getirilmemesi durumunda sorumluluk doğurabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, verilen maddi yardım sözü (vaad) yerine getirilmeli, ancak kişinin maddi imkânları elvermediği durumlarda zorlama yoktur. Borç niteliğinde olan bu sözler, mümkün oldukça tutulmalıdır. Eğer kişi gerçekten maddi açıdan zor durumdaysa, bu durumda günah işlemez ancak sözünü yerine getirmek için gayret göstermelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de söz vermek ve verilen sözlere riayet etmek önemle vurgulanmıştır:
“Ey iman edenler! Verdiğiniz sözleri yerine getirin.” (Maide, 5/1)
Hz. Peygamber (sav) de söz vermenin ciddiyetine işaret etmiştir:
“Müminin sözü sadakat ve vaadinde vefası vardır.” (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, depremzedelere yardım sözü vermek çok güzel bir davranıştır ve İslam’da yardımlaşma teşvik edilmiştir. Ancak İslam’da kişinin kendi ekonomik durumunu zorlamaması da önemlidir. Hz. Peygamber (sav) şöyle buyurmuştur:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari)
Bu nedenle, verdiğiniz yardım sözünü yerine getirmek için elinizden gelen gayreti gösteriniz. Eğer gerçekten maddi durumunuz el vermiyorsa, sözünüzü dürüstçe açıklamak ve mümkün olan kısmını yerine getirmek en doğrusudur. Borçlarınızı ödeyemediğinizde, borçlu olduğunuz kimseye durumunuzu anlatmak ve mümkün olan taksitlendirmeyi yapmak İslam ahlakına uygundur.
Unutmayınız ki, niyetinizin samimiyeti ve elinizden gelen gayreti göstermeniz önemlidir. Zorlama ve aşırı yüklenme ise İslam’da hoş karşılanmaz. Yardım sözü verdiğiniz kişilerle dürüst iletişim kurmanız, hem sizin hem de onların hakkını koruyacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, vaadin yerine getirilmesini önemser ancak kişinin maddi durumu göz önünde bulundurulur. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de zor durumda olan kimsenin sözünden dönmesi günah sayılmaz, ancak mümkünse yerine getirmesi tavsiye edilir.
Sonuç
Verdiğiniz yardım sözünü yerine getirmeye çalışınız. Maddi durumunuz el vermiyorsa, dürüstçe durumu açıklamak ve mümkün olan kısmını vermek en doğru yoldur. Bu durumda günah işlemiş sayılmazsınız, ancak samimiyet ve gayret önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.