Define bulup devlete vermemek haram mıdır?

Açıklama

Define, toprak altında veya gizli yerde bulunan kıymetli eşya veya para anlamına gelir. İslam hukukunda define bulma konusu, hem malın niteliği hem de sahibine ait haklar açısından önem taşır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, define bulduğunuzda devletin (sahibinin) hakkı beşte birdir. Bu pay devlet hazinesine verilmelidir. Defineyi gizlice satmak ve devlet payını vermemek haramdır. Bulunan malın tamamını kendi aralarında bölüşmek caiz değildir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de doğrudan define ile ilgili ayet bulunmamakla birlikte, mal ve mülk konusunda adalet ve hak sahiplerine hakkını verme prensibi vurgulanır:

"Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)

Hadislerde ise malın sahibine hakkını verme önemle belirtilmiştir. İslam hukukunda define ve ganimet gibi mal bulma durumlarında devletin hakkı vardır. Hanefi fıkhında bu "hazine-i amire" olarak adlandırılır ve beşte bir oranında devlet payı alınır.

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, define bulduğunuzda öncelikle bunu yetkili makamlara bildirmeniz gerekir. Bulunan malın beşte biri devlet hazinesine aittir. Bu, devletin kamu hizmetleri için kullandığı bir haktır. Geri kalan kısmı ise bulanın hakkıdır. Bulunan defineyi gizlice satmak, devlet payını vermemek İslam hukukuna aykırıdır ve haramdır.

Bulunan parayı hayır kurumlarına veya ihtiyaç sahiplerine dağıtmak güzel bir niyet olsa da, devlet hakkı verilmeden yapılan bu işlem caiz olmaz. Çünkü devlet hakkı, İslam hukukunda sabit bir haktır ve ihlal edilmemelidir. Ayrıca, devlet hakkı verildikten sonra kalan miktar ile hayır yapmak veya ihtiyaç sahiplerine yardım etmek sevap kazandırır.

Günümüzde Türkiye'de define bulma durumu yasal olarak da devletin iznine tabidir. Define bulduğunuzda ilgili mülki amirlere veya Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bildirmek yasal zorunluluktur. Bu, İslam hukukunun devlet hakkı prensibi ile uyumludur.

Diğer Görüşler

Diğer mezheplerde de genel olarak devlet hakkı kabul edilir. Örneğin, Şafii mezhebinde de define bulma durumunda devlet payı vardır. Ancak oran ve uygulamada bazı farklılıklar olabilir. Fakat tüm mezheplerde devlet hakkının verilmesi esastır.

Sonuç

Define bulduğunuzda devlet payını vermek farzdır. Devlet hakkı verilmeden defineyi gizlice satmak ve paylaşmak haramdır. Bulunan malın beşte biri devlete verildikten sonra kalan kısmı helal olur ve dilediğiniz gibi kullanabilirsiniz.