Çocuk İçin Bekletilen Eşyanın ve Okunmayan Kitabın Zekâtı
Vraagdetails
"Selamünaleyküm. ‘Kadınlığın Yüz Akı’ sohbetinizde okunmayan kitapların, kullanılmayan eşyaların zekata tabi olduğunu söylediniz ya da ben öyle anladım. Eğer doğru anladıysam biraz açıklayabilir misiniz? Öyle vitrinimiz, süs eşyamız yok ama mesela kitaplığımız küçük olduğu için sadece el altında bulunması gereken ilmihal, hadis birkaç yol gösterici kitap gibi bunları ortada bırakıyor gerisini kaldırıyorum. Ya da mesela kullanmadığımız eşyalar var; tekrar çocuğumuz olursa kullanırız diye sakladığımız."
Açıklama
Bu soruda, kullanılmayan veya saklanan eşyalar ile okunmayan kitapların zekâta tabi olup olmadığı konusu ele alınmaktadır. Zekât, İslam'da belirli mal ve paranın belli şartlarda verilmesi gereken bir ibadettir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât malın üzerinde tam tasarrufun bulunduğu ve nisap miktarına ulaşan, bir yıl (hicri) boyunca elde tutulan maldır. Kullanılmayan eşyalar ve okunmayan kitaplar genellikle ticari mal veya yatırım malı olarak değerlendirilmezse, zekâta tabi olmazlar. Ancak bu eşyalar ticari amaçla saklanıyorsa veya değerli ve nakde çevrilebilir durumdaysa zekât gerekebilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu ve hangi mallara verileceği belirtilmiştir:
"Mallarınızda, onda bir nisabını, yılda bir defa fakirlere verin." (Tevbe, 9/103)
Hadislerde ise zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiği ifade edilmiştir:
"Mallarınızda bir yılını tamamlayan zekât vardır." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, evinizde kullandığınız veya sakladığınız eşyalar, örneğin çocuk için bekletilen giysi, oyuncak veya kitaplar, genellikle kişisel kullanım malı olarak değerlendirilir. Bu tür eşyalar ticari mal veya yatırım malı sayılmaz ve zekâta tabi olmazlar. Çünkü zekât, genellikle ticaret malı, altın, gümüş, para ve tarım ürünleri gibi nisaba ulaşan ve üzerinden bir yıl geçen mallara farz kılınmıştır.
Okunmayan kitaplar da benzer şekilde kişisel kullanım malıdır. Eğer kitaplar ticari amaçla saklanmıyor, satılmak üzere değilse zekât gerekmez. Ancak kitaplar değerli ve satılabilir durumdaysa, bunlar ticari mal sayılabilir ve zekât konusu olabilir.
Hanefi fıkhında, kişisel eşya ve ev eşyaları zekâta tabi değildir. Sadece ticaret amacıyla elde tutulan mallar zekâta tabidir. Bu nedenle, evinizdeki kullanılmayan eşyalar ve kitaplar için zekât vermeniz gerekmez.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de kişisel kullanım eşyaları zekâta tabi değildir. Ancak bazı alimler, değerli ve satılabilir eşyaların ticaret malı sayılması halinde zekâtın farz olabileceğini belirtirler.
Sonuç
Özetle, evde saklanan ve kullanılmayan eşyalar ile okunmayan kitaplar, ticari mal veya yatırım malı değilse zekâta tabi değildir. Sadece ticaret amacıyla elde tutulan ve nisaba ulaşan mallar için zekât vermek gerekir. Bu konuda kolaylık ve ölçülü davranmak İslam'ın ruhuna uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
