Çiftçi ve besici zekâtını nasıl hesaplamalıdır?

Açıklama

Çiftçi ve besici, sahip olduğu tarım ürünleri ve hayvanlar üzerinden zekât vermekle yükümlüdür. Zekât, malın belirli bir miktarının yıl sonunda temizlenmesi ve fakirlere verilmesidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre çiftçi, ekip biçtiği tarladan elde ettiği mahsulün zekâtını verir. Eğer mahsul sulanıyorsa (örneğin nehir veya kuyudan sulama) mahsulün %10’u (ashar) zekât olarak verilir. Eğer mahsul sadece yağmur suyu ile yetişmişse zekât oranı %5’tir (nisf al-ashar). Besici ise sahip olduğu hayvanların türüne ve sayısına göre zekât verir. Örneğin, büyükbaş hayvanlarda belirli sayıya ulaşıldığında bir hayvan zekât olarak verilir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu belirtilmiştir:

"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin..." (Bakara, 2/43)

Hz. Peygamber (sav) de hayvan zekâtı ile ilgili şöyle buyurmuştur:

"Her yıl, hayvanlarınızdan zekât verin." (Buhari, Zekât, 1)

Detaylı Açıklama

Çiftçi, yıl sonunda hasat ettiği ürünün miktarını ölçer. Eğer mahsul yağmurla yetişmişse, toplam ürünün %5’i; sulanmışsa %10’u zekât olarak verilir. Örneğin, 1000 kg buğday hasadı varsa, yağmurla yetişmişse 50 kg, sulanmışsa 100 kg zekât vermelidir.

Besici ise hayvan sayısına göre zekât verir. Hanefi mezhebine göre büyükbaş hayvanlarda 30 baştan itibaren zekât farzdır. Örneğin, 30-39 büyükbaş için 1 tane, 40-59 için 2 tane hayvan zekât olarak verilir. Küçükbaş hayvanlarda ise 40 baştan itibaren zekât farz olur. Bu sayılar Hanefi fıkhında temel ölçülerdir.

Zekât verirken hayvanların sağlıklı ve yaşça uygun olması gerekir. Ayrıca zekât, fakir ve muhtaçlara ulaştırılmalıdır.

Diğer Görüşler

Şafii mezhebine göre de benzer şekilde mahsulün %10 veya %5’i zekât olarak verilir. Ancak hayvan zekâtında sayılar ve oranlarda küçük farklılıklar olabilir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de genel prensip aynıdır, ancak detaylarda ihtilaflar bulunabilir.

Sonuç

Değerli Müslüman, çiftçi ve besici olarak zekâtınızı mahsul ve hayvan sayınıza göre Hanefi mezhebine uygun şekilde hesaplayıp vermeniz gerekmektedir. Böylece malınız bereketlenir ve toplumda yardımlaşma sağlanır.