Çeyiz hesabı sakıncalı mıdır?

Açıklama

Çeyiz hesabı, gençlerin evlilik öncesi maddi birikim yapmaları için devlet destekli bir tasarruf programıdır. Bu hesap türünün İslami açıdan sakıncalı olup olmadığı, faiz ve haram kazanç unsurları açısından değerlendirilmelidir.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, faiz (riba) kesinlikle haramdır. Eğer çeyiz hesabı, faizli bir bankada açılırsa bu durum sakıncalıdır. Ancak katılım bankalarında açılan ve faizsiz esaslara göre işletilen hesaplar, faiz unsuru taşımadığı için caizdir.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de faizle ilgili açık yasaklar bulunmaktadır:

"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar. Bu, onların 'alışveriş de ancak faiz gibidir' demelerindendir. Oysa Allah, alışverişi helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2/275)

"Ey iman edenler! Faizi kat kat artırarak yemeyin ve Allah'tan korkun ki kurtuluşa eresiniz." (Âl-i İmrân, 3/130)

Hadislerde de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:

"Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpa ile, hurma hurma ile ve tuz tuz ile aynı miktarda ve aynı tür olarak takas edilmedikçe, aralarında alışveriş yapmayınız." (Buhari, Riba, 2)

Detaylı Açıklama

Çeyiz hesabı açarken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, hesabın faizli bankada mı yoksa faizsiz katılım bankasında mı açıldığıdır. Faizli bankalarda açılan hesaplarda devlet katkısı da olsa, mevduat faizi alındığı için bu durum İslam hukukuna göre uygun değildir. Ancak katılım bankalarında açılan çeyiz hesapları, kar-zarar ortaklığı esasına dayandığından faiz unsuru içermez ve bu nedenle caizdir.

Devlet desteği, hesap sahibine doğrudan faiz olarak değil, belirli şartları yerine getirenlere verilen bir teşvik niteliğindedir. Bu destek, faiz haramı kapsamına girmez. Ancak hesabın işletildiği bankanın faizsiz olması şarttır.

Günümüzde Türkiye'de çoğu katılım bankası, faizsiz bankacılık prensiplerine uygun olarak hizmet vermektedir. Bu nedenle çeyiz hesabı açarken katılım bankaları tercih edilmelidir. Ayrıca, devlet destekli çeyiz hesabı programının şartları ve işleyişi Diyanet İşleri Başkanlığı ve diğer İslami otoritelerce takip edilmekte ve uygunluğu değerlendirilmektedir.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak faiz yasağı konusunda ittifak halindedir. Ancak bazı alimler, devlet desteğinin niteliği ve bankaların uygulamalarına göre farklı değerlendirmeler yapabilirler. Örneğin, bazı görüşler devlet katkısının faizden ayrı tutulabileceğini belirtirken, bazıları daha temkinli yaklaşır.

Sonuç

Değerli Müslüman, çeyiz hesabı açarken mutlaka faizsiz katılım bankalarını tercih ediniz. Devlet destekli olması, hesabın caiz olduğu anlamına gelmez; hesabın faizsiz olması esastır. Böylece hem birikim yapabilir hem de İslam'ın faiz yasağına riayet etmiş olursunuz.